Basic HTML Version
261
Θ. Ν. Σπυριδόπουλος και συν. Οξεία κάκωση της Αυχενικής Μοίρας της Σπονδυλικής στήλης στον παιδιατρικό πληθυσμό
των ατλαντοαξονικών συνδέσμων
3,10,13,16
.
Κατάγματα Οδόντα
Τα κατάγματα οδόντα αποτελούν ένα από τα συ-
χνότερα κατάγματα της ΑΜΣΣ σε παιδιά, με μέση
ηλικία τα 4 έτη. Συνήθως εντοπίζονται διαμέσου της
συγχόνδρωσης μεταξύ βάσης οδόντα και σώματος,
κάτω από τον τροχοφόρο κλάδο του κατώτερου οδό-
ντα, με αποτέλεσμα την ίασή τους χωρίς επιπλοκές. Οι
πλάγιες ακτινογραφίες αποκαλύπτουν αυτό το κάταγμα,
με πρόσθια μετατόπιση και οπίσθια κλίση του οδόντα
και το συνοδό οίδημα των προσπονδυλικών μαλακών
ιστών. Η CT είναι χρήσιμη για την τεκμηριωμένη διά-
γνωση, καθώς δίδει τη δυνατότητα της επεξεργασίας
των δεδομένων σε τρισδιάστατο επίπεδο, ενώ η MRI
μπορεί να αναδείξει την παρουσία οιδήματος του ΝΜ, σε
περίπτωση κατάγματος χωρίς παρεκτόπιση. Οι ανωμαλίες
διάπλασης του οδόντα μπορεί να προδιαθέτουν τους
ασθενείς σε αστάθεια της ατλαντοαξονικής άρθρωσης
και δυνητικό τραυματισμό. Σε περιπτώσεις μη συνοστέ-
ωσης των τμημάτων του οδόντα, το κορυφαίο τμήμα
του μπορεί να μετακινηθεί κρανιακά δια του τοξοειδούς
συνδέσμου, χωρίς να επηρεαστεί η αγγείωσή του και
τελικά θα σχηματιστεί το ανεξάρτητο οδοντοειδές οστό
(os odontoideum). Το ουραίο τμήμα του οστού καθί-
σταται ανάγγειο και απορροφάται. Το os odontoideum
μπορεί να αναγνωρίζεται στη φυσιολογική ανατομική
του θέση ή μπορεί να μετατοπίζεται και σχετίζεται με
αστάθεια της ατλαντοαξονικής άρθρωσης και τραύμα του
αυχενικού ΝΜ. Η αστάθεια μπορεί να αναγνωριστεί σε
πλάγιες δυναμικές ακτινογραφίες σε θέση έκτασης και
κάμψης, ενώ επιπρόσθετες πληροφορίες παρέχονται
με CT και MRI
3,10,11,13
.
Τραυματική Σπονδυλολίσθηση του Α
2
- Κάταγμα
Ηangman
Το κάταγμαHangman αφορά σε τραύμα υπερέκτασης
της ΑΜΣΣ. Μπορεί να συμβεί σε μικρά παιδιά, ωστό-
σο είναι λιγότερο συχνό συγκριτικά με τα κατάγματα
του Α
1
και του οδόντα (Εικόνες 12,13). Πρόκειται για
αμφοτερόπλευρα κατάγματα διαμέσου των ισθμών των
τόξων (pars interarticularis). Μπορεί να αναγνωριστεί
πρόσθιο υπεξάρθρημα του Α
2
επί του Α
3,
καθώς και
οριζόντια ρήξη του Α
2
-Α
3
μεσοσπονδύλιου δίσκου.
Αυτή η βλάβη μπορεί να αναγνωριστεί στην πλάγια
ακτινογραφία της ΑΜΣΣ, ενώ η CT και η MR είναι
χρήσιμες για λεπτομερέστερη εκτίμηση. Είναι σημα-
ντικό να μη συγχέεται με την ανατομική παραλλαγή
του ψευδοϋπεξαρθρήματος
3,10,11,13
.
Τραύματα λοιπής ΑΜΣΣ (Α
3
-Α
7
)
Οι εν λόγω βλάβες είναι συνηθέστερες σε μεγαλύτερα
παιδιά και είναι δευτεροπαθείς αθλητικών κακώσεων
και αυτοκινητιστικών ατυχημάτων
3,10
. Οι κακώσεις της
κατώτερης μοίρας της ΑΜΣΣ σε παιδιά μπορεί να συμ-
βούν δια της χόνδρινης τελικής επιφυσιακής πλάκας,
είτε διαμέσου της αμιγούς χόνδρινης μοίρας (Salter
Harris I), είτε η γραμμή του κατάγματος να εξέρχεται
δια του οστικού χείλους (Salter Harris II). Συνήθως
εντοπίζονται στην κατώτερη επιφυσιακή επιφάνεια του
πάσχοντος σπονδύλου.
Τραύματα των οπίσθιων συνδέσμων
Οι απλές ακτινογραφίες μπορεί σε ορισμένες περιπτώ-
σεις να αναδείξουν τραύματα των συνδέσμων, ωστόσο η
Μαγνητική Τομογραφία είναι η εξέταση εκλογής για τη
διερεύνηση πιθανής συνδεσμικής κάκωσης (διεύρυνση
της απόστασης μεταξύ των παρακείμενων ακανθωδών
αποφύσεων)
3,10
.
Σφηνοειδή συμπιεστικά κατάγματα
Τα εν λόγω κατάγματα αποτελούν τα συχνότερα
κατάγματα της κατώτερης ΑΜΣΣ σε παιδιά, είναι α-
ποτέλεσμα κάμψης και αξονικής φόρτισης, με αποτέ-
λεσμα τη μείωση του πρόσθιου σπονδυλικού ύψους
(Εικόνα 14). Πρόκειται για σταθερά κατάγματα που
θεραπεύονται εύκολα. Σε παιδιά <8 ετών, το ύψος
του σπονδυλικού σώματος μπορεί να αποκατασταθεί
με την ανάπτυξη. Άλλοι, ωστόσο, αναφέρουν ότι βαθ-
μός κύφωσης >20° μπορεί να μη διορθωθεί. Η CT
μπορεί να διενεργηθεί για την αναγνώριση οπισθίως
αποσπασμένων οστικών τεμαχιδίων και η MRΙ μπορεί
να αναδείξει καλύτερα πιθανές θλάσεις του ΝΜ και
συνδεσμικές ρήξεις
3,10,13
.
Εξάρθρημα των αποφυσιακών αρθρώσεων
Το εξάρθρημα των αποφυσιακών αρθρώσεων (ε-
τερόπλευρο ή αμφοτερόπλευρο) αποτελεί το δεύτερο
πιο συχνό τύπο κατάγματος της κατώτερης ΑΜΣΣ, είναι
ασταθές και συχνά σχετίζεται με σύνδρομα του ΝΜ. Τα
ακτινογραφικά ευρήματα περιλαμβάνουν μετατόπιση
των παρακείμενων σπονδύλων. Τα εξαρθρήματα των
αποφυσιακών αρθρώσεων μπορεί να σχετίζονται με
κατάγματα στις ανάντεις και τις κατάντεις αρθρικές
αποφύσεις που απεικονίζονται βέλτιστα σε οβελιαίες
ανασυνθέσεις CT
3,10,11
.
Σπονδυλόλυση και σπονδυλολίσθηση
Ο μηχανισμός κάκωσης αφορά υπερέκταση ή κάμψη
και αξονική φόρτιση της ΑΜΣΣ. Εντοπίζονται συνήθως
στα επίπεδα Α
2
-Α
6
, ενώ η διάγνωση γίνεται με απλές
ακτινογραφίες όπου διαπιστώνεται κάταγμα διαμέσου
των αυχένων.
Εκρηκτικά κατάγματα (burst)
Συνήθως αφορούν την κατώτερη ΑΜΣΣ, δεν παρα-
τηρούνται συχνά, ενώ ο μηχανισμός κάκωσης είναι
η αξονική φόρτιση. Η διάγνωση γίνεται συνήθως με
ακτινογραφικό έλεγχο όπου διαπιστώνεται η παρουσία
οστικών τεμαχίων που προβάλλουν στο σπονδυλικό
σωλήνα ή κάταγμα του τόξου.