Αξιολόγηση των υπερηχοτομογραφικών ευρημάτων σε ασθενείς με κλινική διάγνωση οξείας σκωληκοειδίτιδας

Α.Χ. Ντάτσης [1], Λ. Διονυσόπουλος [1], Μ. Χουσεΐν [1], Π. Μορφάκη-Κωστοπούλου [2]

[1] Κλινική "Υγεία"
[2] Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής του Γ.Ν.Ν. Αγρινίου

Η χρήση του υπερηχοτομογραφήματος στη διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας ξεκίνησε σταδιακά από τη δεκαετία του 1980, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η διαγνωστική ακρίβεια της νόσου και να μειωθούν έτσι τα υψηλά ποσοστά αρνητικών ευρημάτων κατά την εγχείρηση. Η μελέτη μας σχεδιάστηκε με σκοπό να εκτιμήσει την αξιοπιστία του υπερηχοτομογραφήματος στους ασθενείς με κλινική διάγνωση οξείας σκωληκοειδίτιδας. Σαράντα ασθενείς, για τους οποίους είχε ληφθεί με βάση την κλασική κλινικοεργαστηριακή εικόνα η απόφαση να υποβληθούν σε σκωληκοειδεκτομή, υπεβλήθησαν σε υπερηχοτομογραφικό έλεγχο κοιλίας. Οξεία σκωληκοειδίτιδα αναδείχθηκε, τόσο χειρουργικά όσο και ιστολογικά, στους 37 (91,9%). Το υπερηχοτομογράφημα έδειξε εικόνα οξείας σκωληκοειδίτιδας στους 25 από αυτούς (ευαισθησία 67,5%). Σημαντική διαπίστωση ήταν η απουσία ψευδώς θετικών, για οξεία σκωληκοειδίτιδα, υπερηχοτομογραφικών ευρημάτων (ειδικότητα 100%). Ως εκ τούτου, η ύπαρξη θετικού υπερηχοτομογραφήματος πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπ' όψιν, ακόμη και όταν η κλινική εικόνα δεν είναι συμβατή με τη διάγνωση της νόσου. Απαραίτητη προϋπόθεση για την αύξηση της ευαισθησίας του υπερηχοτογραφήματος είναι η πείρα του ακτινολόγου που εκτελεί την εξέταση.

Υπερηχοτομογραφική μελέτη του μεταστατικού μελανώματος της χοληδόχου κύστεως

Ε. Αντύπα, Ε. Μανοπούλου, Α. Φωτεινός, Μ. Τσουρούλας, Γ. Ζώης

Κέντρο Ακτινοδιαγνωστικών Απεικονίσεων ΓΝΑ "Γ. Γεννηματάς"

Το μελάνωμα της χοληδόχου κύστεως είναι σπάνια οντότητα. Εν τούτοις, το 50-60% των μεταστάσεων στη χοληδόχο κύστη προέρχεται από μελάνωμα. Η διάγνωση τίθεται παθολογοανατομικώς, αλλά τα ευρήματα του υπερηχοτομογραφήματος μπορούν να εγείρουν την υπόνοια αναπτύξεως κακοήθειας εντός της χοληδόχου κύστεως.
Σκοπός της μελέτης είναι η παρουσίαση μιας περίπτωσης μεταστατικού μελανώματος της χοληδόχου κύστεως, της συμβολής της υπερηχοτομογραφίας σε συνδυασμό με τη χρήση σκιαστικού μέσου και η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας.

Η συμβολή της υπερηχοτομογραφίας στη διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας

Δ. Μάμαλης, Μ. Σιδερίδης, Κ. Κούτρη, Κ. Γαλάνης, Κ. Ελευθεριάδης

Ακτινολογικό Εργαστήριο ΠΓΝΑ "Πολυκλινική"

Σκοπός: Σκοπός της έρευνας είναι η συμβολή του υπερηχογραφικού ελέγχου στην έγκαιρη διάγνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδας.
Υλικό - μέθοδος: Από τον Σεπτέμβριο του 2002 έως και τον Νοέμβριο του 2003 εξετάσθηκαν 132 ασθενείς ηλικίας άνω τον 16 ετών (83 άνδρες, 49 γυναίκες) με κλινική υποψία οξείας σκωληκοειδίτιδας. Χρησιμοποιήθηκε ηχοβολέας συχνότητας (5MHZ) και σε μερικές περιπτώσεις έγχρωμο Doppler υπερηχογραφήματος.
Αποτελέσματα: Η υπερηχογραφική μελέτη της οξείας σκωληκοειδίτιδας έδειξε ότι έχει ευαισθησία της τάξεως του 92,30%, ειδικότητα 89,28% και ακρίβεια 89,71%. Αρκετοί ασθενείς εμφάνισαν άλλες παθολογικές οντότητες όπως οξεία χολοκυστίτιδα, κύστες ωοθηκών, κολικό νεφρού, εξωμήτρια κύηση και κολίτιδα.
Συμπεράσματα: Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι η υπερηχοτομογραφία αποτελεί ένα χρήσιμο βοηθητικό εργαλείο στο κλινικό προσδιορισμό της οξείας σκωληκοειδίτιδας.

Μαστογραφικά και υπερηχοτομογραφικά ευρήματα της επιπολής θρομβοφλεβίτιδας του μαστού (νόσος Mondor)

Μ. Σκυλακάκη, Θ. Κρατημένος, Α. Μαντζώρου, Ι. Καλογερόπουλος, Π. Πιπερόπουλος

Ακτινοδιαγνωστικό τμήμα, Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο Αθηνών "Ο Ευαγγελισμός"

Η νόσος Mondor είναι μια θρομβοφλεβίτιδα των επιπολής φλεβών του μαστού και των επιπολής θωρακοεπιγαστρικών φλεβών, πρόκειται δε για μια ασυνήθιστη και σχετικά σπάνια αγγειακή πάθηση. Παρουσιάζονται πέντε περιπτώσεις νόσου Mondor σε γυναίκες οι οποίες προσήλθαν με αναφερόμενο άλγος στο μαστό και παρουσία ψηλαφητής, επώδυνης, επιμήκους κομβολογιοειδούς σκληρίας στον έναν από τους δύο μαστούς. Η κλινική εικόνα σε συνδυασμό με τα ευρήματα στη μαστογραφία και τους υπέρηχους, έθεσε τη διάγνωση της νόσου Mondor ως την επικρατέστερη και οι ασθενείς αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά με φαρμακευτική θεραπεία. Τα συμπτώματα υποχώρησαν σε διάστημα 4-6 εβδομάδων, ενώ κατά τον επανέλεγχο επιβεβαιώθηκε η πλήρης υποστροφή των αλλοιώσεων. Ο συνδυασμός της κλινικής εικόνας και των απεικονιστικών ευρημάτων θέτει τη διάγνωση της νόσου Mondor και η διενέργεια βιοψίας θα πρέπει να αποφεύγεται αφού πρόκειται για καλοήθη οντότητα. Σε κάθε περίπτωση όμως κρίνεται σκόπιμο να πραγματοποιείται επανέλεγχος σε σύντομο χρονικό διάστημα (εντός 6 μηνών). Επισημαίνουμε δε την ανάγκη αξιολόγησης των απεικονιστικών ευρημάτων από έμπειρους ακτινολόγους.

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση των παθήσεων των τενόντων

Π. Παπαδοπούλου[1], Ι. Καλαϊτζόγλου[1], Σ. Μπούκλας[2], Α.Σ. Δημητριάδης[3]

[1] Διαγνωστικό Κέντρο Ασκληπιός, Μαγνητική Τομογραφία
[2] Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
[3] Εργαστήριο Ακτινολογίας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Α.Χ.Ε.Π.Α.

Οι απεικονιστικές μέθοδοι, ειδικότερα η υπερηχοτομογραφία και η μαγνητική τομογραφία, αποτελούν σήμερα ένα ισχυρό εργαλείο στη διερεύνηση των παθήσεων των τενόντων. Ωστόσο, στη βιβλιογραφία επικρατεί σύγχυση όσον αφορά στην ταξινόμηση των παθήσεων αυτών, που επιτείνεται από το γεγονός ότι υπάρχει αλληλοεπικάλυψη των παθολογιών. Στην ανασκόπηση αυτή παρουσιάζουμε τη φυσιολογική απεικόνιση των τενόντων, τα σημεία που παραπέμπουν σε παθολογία, τις διάφορες παθολογικές οντότητες σύμφωνα με τη νεώτερη ταξινόμηση των τενοντοπαθειών και κλινικά παραδείγματα που αναδεικνύουν τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά των συχνότερων τραυματικών παθήσεων των τενόντων.

Υπερηχογραφικές πανοραμικές εικόνες: Αξιολόγηση μετά από ενός έτους εμπειρία και σύντομη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας

Μ. Μιχαλάκου[1], Η. Κεχαγιάς[1], Ε. Αγιαννιωτάκης[1], Λ. Τριανταφύλλου[2], Ε. Σφακιανάκη[1], Σ. Μεγρέμης[1]

[1]Α' Ακτινοδιαγνωστικό τμήμα και [2]Τμήμα Υπολογιστικής Τομογραφίας Βενιζελείου Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου

Σκοπός: Να παρουσιαστεί η εμπειρία μας μετά από ένα χρόνο χρήσης του προγράμματος εκτεταμένου πεδίου λήψης υπερηχοτομογραφικών εικόνων (XFOV), με σύντομη ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας.
Υλικό και μέθοδος: Κατά τη διάρκεια δεκατριών περίπου μηνών (01/06/2003 έως 15/7/2004) πραγματοποιήθηκαν 11.786 υπερηχογραφικές εξετάσεις, με τη χρήση ενός επιφανειακού γραμμικού ηχοβολέα 5-12ΜHz και ενός καμπυλόγραμμου ηχοβολέα 2-5MHz, σε ασθενείς που προσήλθαν για διάφορους λόγους είτε ως τακτικά είτε ως επείγοντα περιστατικά κατά τη διάρκεια γενικής εφημερίας. Σε 392 περιπτώσεις επιλέξαμε την εφαρμογή του προγράμματος XFOV, είτε λόγω του μεγέθους της βλάβης, είτε λόγω της ανάγκης να αναδειχθεί η τοπογραφική σχέση της βλάβης με τις γύρω δομές. Η μέση διάρκεια της πανοραμικής λήψης ήταν 2,4 λεπτά.
Αποτελέσματα: Συνολικά ελήφθησαν 1.254 εικόνες (κατά μέσο όρο 3,2 εικόνες ανασύνθεσης σε κάθε επιλεγμένη περίπτωση), από τις οποίες το 15,2% (191 λήψεις) θεωρήθηκε μη ικανοποιητικής ποιότητας και απορρίφθηκε. Με το πρόγραμμα αυτό απεικονίσθηκε ένα ευρύ φάσμα παθολογικών αλλοιώσεων σε όλα τα παρεγχυματικά όργανα της κοιλίας και των περισσότερων σημαντικών επιφανειακών δομών. Οι πληροφορίες που αποτυπώθηκαν στις πανοραμικές λήψεις ήταν εύκολα κατανοητές τόσο για τους απεικονιστές που δεν παρευρίσκονταν στην εξέταση, όσο και για τους ιατρούς άλλων ειδικοτήτων.
Συμπεράσματα: Η ευρεία χρήση των υπερηχογραφικών πανοραμικών εικόνων, αν και προσφέρει ελάχιστα στη διάγνωση, μπορεί να διευκολύνει σημαντικά την επικοινωνία μεταξύ απεικονιστών και κλινικών, αναδεικνύοντας καλύτερα την τοπογραφία των ευρημάτων. Η δημιουργία τους δεν είναι ούτε δύσκολη, ούτε χρονοβόρα και η ανάγνωσή τους από τους κλινικούς ιατρούς ευκολότερη, αν συγκριθεί με τις συμβατικές εικόνες.

Υπερηχογραφικές μελέτες των κοιλιακών επιπλοκών σε ασθενείς που λαμβάνουν μυελοκαταστροφικη χημειοθεραπεία και μεταμόσχευση μυελού των οστών ή αρχέγονων κυττάρων περιφερικού αίματος

Σ. Καρβέλας (1), Σ. Απέργης (1), Μ. Λεοντής (1), Ο. Πλιάδη (1), Κ. Παπαναστασίου (2), Α. Πουλή (2), Μ. Σταματέλου (2)

(1) Α΄ Ακτινοδιαγνωστικό Τμήμα - Μονάδα Έγχρωμης Υπερηχοτομογραφίας
(2) Αιματολογικό Τμήμα Παθολογικού Τομέα
Αντικαρκινικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Aθηνών "Ο Άγιος Σάββας"

Περίληψη
Εξετάσθηκαν υπερηχογραφικά 20 ασθενείς με κοιλιακές επιπλοκές, μετά από μυελοκαταστροφική χημειοθεραπεία, ως προετοιμασία προς μεταμόσχευση μυελού των οστών ή αρχέγονων κυττάρων για τη θεραπεία αιματολογικών κακοηθειών.
Οι 6 από τους 20 ασθενείς εμφάνισαν υπερηχογραφικά ευρήματα που αναλογούν σε φλεβοαποφρακτική νόσο του ήπατος, φλεγμονή του παχέος εντέρου με κυτταρομεγαλοϊό, ηπατικές αλλοιώσεις μετά από νόσο μοσχεύματος εναντίον ξενιστή (GVHD) και αιμορραγική κυστίτιδα μετά τη χορήγηση κυκλοφωσφαμίδης. Επιπλέον, ευχερώς ανιχνεύσιμα ήταν τα υπερηχογραφικά ευρήματα του ασκίτη, της πλευριτικής συλλογής, της πάχυνσης του τοιχώματος της χοληδόχου κύστεως και της ηπατοσπληνομεγαλίας. Ως εκ τούτου, η υπερηχοτομογραφία σαν μη επεμβατική μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση των ασθενών οι οποίοι έχουν υποβληθεί σε αλλογενή ή αυτόλογη μεταμόσχευση προγονικών αιμοποιητικών κυττάρων και την αξιολόγηση των συχνών κοιλιακών τους επιπλοκών.

Ιατρογενή ψευδοανευρύσματα μηριαίας αρτηρίας. Υπερηχοτομογραφικά ευρήματα

Μ. Μιχαηλίδης, Σ. Παπαϊωάνου, Γ. Ροδοκαλάκης, Β. Κυριάκου, Χ. Δαμιανίδης, Δ. Κωνσταντίνου, Ι. Τσιτουρίδης

Ακτινολογικό Εργαστήριο, Γ. Ν. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη.

Περίληψη
Εισαγωγή: Τα ιατρογενή ψευδοανευρύσματα της μηριαίας αρτηρίας αποτελούν ένα καθημερινό ιατρικό πρόβλημα. Σκοπός της εργασίας μας είναι η παρουσίαση των υπερηχοτομογραφικών ευρημάτων των ψευδοανευρυσμάτων της μηριαίας αρτηρίας και η βιβλιογραφική ανασκόπηση για το θέμα αυτό.
Υλικό-Μέθοδος: Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 32 ασθενείς (19 άνδρες, 13 γυναίκες, 39-82 ετών, μέση: 57,5 έτη) που υποβλήθηκαν στο νοσοκομείο μας σε καθετηριασμό της μηριαίας αρτηρίας από το 2004-2007 για διαγνωστικούς ή/και θεραπευτικούς λόγους και οι οποίοι εμφάνισαν ψευδοανεύρυσμα της κοινής μηριαίας αρτηρίας. Ο έλεγχος με έγχρωμο Doppler πραγματοποιήθηκε με υπερηχοτομογράφο Siemens Sonoline G60S και κεφαλή Linear 5.0L45 συχνότητας 6MHz. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το SPSS v.14.0 για Windows.
Αποτελέσματα: Σε 28 ασθενείς το ψευδοανεύρυσμα ήταν δεξιά και σε 4 αριστερά. Η μέγιστη διάμετρος κυμαινόταν από 13- 69 mm (μέση: 29 mm) και το εύρος του αυχένα 2-10 mm (μέσο: 4,8 mm). 15 ψευδοανευρύσματα ήταν μερικώς θρομβωμένα (47%). 14 ανευρύσματα (44,7%) αντιμετωπιστήκαν συντηρητικά με υπερηχοτομογραφική παρακολούθηση και τελικά 11 (78,5 %) θρομβώθηκαν σε διάστημα 3-46 ημερών (μέση διάρκεια: 15 μέρες). Κανένα από αυτά δεν υποτροπίασε στον επανέλεγχο ο οποίος πραγματοποιήθηκε από 2 έως και 10 μέρες μετά. Αντιμετώπιση με συμπίεση υπό υπερηχοτομογραφικό έλεγχο πραγματοποιήθηκε σε 11 ψευδοανευρύσματα, με επιτυχία σε 7 (63,6%). Η διάρκεια συμπίεσης ήταν 10- 95 λεπτά (μέση: 26 λεπτά). 1 ψευδοανεύρυσμα υποτροπίασε εντός 10 ωρών και πραγματοποιήθηκε δεύτερη επιτυχής συμπίεση. Και οι 4 ασθενείς με αποτυχία θρόμβωσης κατά τη συμπίεση ήταν σε αντιπηκτική αγωγή σε σχέση με 3/7ασθενείς (42,8%) με επιτυχή θρόμβωση (p<0,05), ενώ δεν υπήρχε στατιστική σημαντική διαφορά όσο αφορά το εύρος του αυχένα, τη μέγιστη διάμετρο του ψευδοανευρύσματος και την ηλικία των ασθενών. Χειρουργικά αντιμετωπίστηκαν 14 ψευδοανευρύσματα.
Συμπεράσματα: Το έγχρωμο Doppler αποτελεί την εξέταση εκλογής σε ασθενείς με υπόνοια ψευδοανευρύσματος της κοινής μηριαίας αρτηρίας και πρέπει να πραγματοποιείται άμεσα.