Επισκληρίδιο απόστημα σπονδυλικής στήλης: Διερεύνηση με μαγνητική τομογραφία και συσχέτιση με την κλινική εικόνα

Α. Αθανασοπούλου, Π. Μαλλιαρόπουλος, Γ. Ζωγράφος, Α. Αντωνίου, Ι. Παπαηλιού

Τμήμα Αξονικής Τομογραφίας Νοσοκομείου "Ασκληπιείο Βούλας"

Το επισκληρίδιο απόστημα της σπονδυλικής είναι μια σχετικά σπάνια νόσος. Απαντάται μία περίπτωση σε 10.000 εισαγωγές ενός μεγάλου νοσοκομείου. Ακόμη και σήμερα το ποσοστό νοσηρότητας και θνησιμότητας της νόσου παραμένει υψηλό και ανέρχεται στο 5,8% των περιπτώσεων.
Η τυπική κλινική εικόνα του επισκληριδίου αποστήματος δεν είναι ειδική της νόσου και η διαφορική διάγνωση θα γίνει από τους όγκους και τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης. Η πρώιμη διάγνωση θεωρείται απαραίτητη για την αποφυγή των μόνιμων νευρολογικών αλλοιώσεων της σπονδυλικής στήλης. Η Μαγνητική Τομογραφία (ΜΤ) με ενδοφλέβια έγχυση σκιαγραφικού θεωρείται η μέθοδος εκλογής για την έγκαιρη διάγνωση του επισκληριδίου αποστήματος.
Λόγω της σπανιότητας και της σοβαρότητας της νόσου αναφέρεται η πείρα του νοσοκομείου μας στη διάγνωση του επισκληριδίου αποστήματος, με σκοπό να αναδείξουμε τη σημασία της έγκαιρης χρήσης της ΜΤ σε ασθενείς με άλγος στη ΣΣ και με προοδευτικώς επιδεινούμενη σημειολογία.

Ελληνική ονοματολογία κήλης μεσοσπονδύλιου δίσκου

Γ. Μαντζικόπουλος, Κ. Πίκουλας, Γ. Γιαννικουρής, Ι. Σταϊκίδόυ, Κ. Νταγιαντά

Τμήμα Ακτινολογικών Απεικονίσεων 1ου Νοσοκομείου ΙΚΑ / ΓΝΑ ΚΑΤ

Βασιζόμενοι στην προτεινόμενη αγγλοσαξονική ονοματολογία της κήλης και της συναφούς παθολογίας του μεσοσπονδυλίου δίσκου, παραθέτουμε αντίστοιχη ελληνική ονοματολογία, συνοδευόμενη κατά περίπτωση από κατάλληλα σχεδιαγράμματα και αντιπροσωπευτικές εικόνες.

Εκλεκτικός αποκλεισμός νωτιαίων ριζών στην οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης υπό αξονική καθοδήγηση.

Ε. Κολλιάκου (1), Π. Μανιάτης (1), Χ. Τριαντοπούλου (1), Φ. Ξυπνητός (2), Ι. Σιάφας (1), Α. Κελέκης (3), Ι. Παπαηλιού (1)

(1) Τμήμα Αξονικής Τομογραφίας, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο
(2) Β' Ορθοπαιδική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο
(3) Β' Εργαστήριο Ακτινολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Αττικό Νοσοκομείο

Περίληψη
Σκοπός: Ο σκοπός της μελέτης είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εκλεκτικού αποκλεισμού των νωτιαίων νευρικών ριζών της οσφυικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης για τη θεραπευτική αντιμετώπιση του άλγους ριζιτικής κατανομής σε ασθενείς με εκφυλιστική στένωση του νευρικού τρήματος ή κήλη του μεσοσπονδυλίου δίσκου (ΚΜΔ).
Υλικό και Μέθοδος: Διενεργήθηκε περιριζιτική διήθηση με χρήση κορτικοστεροειδών σε συνδυασμό με bupivacaine σε 76 ασθενείς με ριζιτικής κατανομής άλγος κάτω άκρου. Η βαθμολόγηση του ριζιτικού άλγους έγινε με βάση την Αναλογική Οπτική Κλίμακα (Analog Visual Scale - AVS). Ο απεικονιστικός ελεγχος ανέδειξε στένωση των νωτιαίων τρημάτων σε 39 ασθενείς και ΚΜΔ στους υπόλοιπους 37 ασθενείς. Όλες οι διηθήσεις έγιναν υπό την καθοδήγηση του αξονικού τομογράφου. Η ανακούφιση από τον πόνο χαρακτηρίσθηκε ως εξαιρετική μετά από μείωση στην AVS κατά 75% ή περισσότερο, καλή από 50% - 74%, μέτρια από 25% - 49% και φτωχή όταν ήταν μικρότερη από 25%. Ο μέσος χρόνος παρακολούθησης των ασθενών ήταν 8 μήνες (6 - 12 μήνες).
Αποτελέσματα: Η μέση διάρκεια των συμπτωμάτων ήταν 2.5 μήνες (1 - 6 μήνες). Η μέση τιμή του AVS ήταν 6.9 πριν την διενέργεια του εκλεκτικού αποκλεισμού των νευρικών ριζών, ενώ ήταν 3.1 μετά την διαδικασία (βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα) και 3.3 στο τελευταίο follow - up. Η ανακούφιση των ασθενών ήταν στατιστικά σημαντική (p < 0.001).
Η ανακούφιση από τον πόνο βραχυπρόθεσμα ήταν άριστη σε 36 ασθενείς (47.3%), καλή σε 25 ασθενείς (32.8%), μέτρια σε 10 ασθενείς (13.4%) και φτωχή σε 5 ασθενείς (6.5%). Στο τελευταίο follow - up η βελτίωση των συμπτωμάτων ήταν άριστη σε 24 ασθενείς (31.5%), καλή σε 26 ασθενείς (34.2%), μέτρια σε 16 ασθενείς (21.2%) και φτωχή σε 10 ασθενείς (13.1%).
Ανάμεσα στις δυο ομάδες ασθενών (εκφυλιστική στένωση [n=39] και ΚΜΔ [n=37]) δεν παρατηρήθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές (p>0.05) στην αποτελεσματικότητα του εκλεκτικού αποκλεισμού των νευρικών ριζών όσον αφορά την βελτίωση των συμπτωμάτων, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η διάρκεια των συμπτωμάτων και η ένταση του πόνου όπως αποτυπώνεται από το AVS, πριν από την εφαρμογή του εκλεκτικού αποκλεισμού των νευρικών ριζών, δεν αποτέλεσαν προγνωστικό παράγοντα της τελικής ανακούφισης από τον πόνο.
Κατά την διάρκεια της διενέργειας της διαδικασίας δεν παρατηρήθηκαν μείζονες επιπλοκές.
Συμπέρασμα: Ο εκλεκτικός αποκλεισμός των νωτιαίων ριζών είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος για τη θεραπεία του ριζιτικού πόνου.