Η αξία της Ποσοτικής Υπερηχοτομογραφίας (QUS) στην πρόβλεψη των οστεοπορωτικών καταγμάτων

Χ.Σ. Μπαλτάς[1], Α.Π. Μπαλανίκα[2], Μ. Τσουρούλας[1], Χ. Δρόσος[1]

[1] Κέντρο Ακτινολογικών Απεικονίσεων, Γ.Ν.Α. "Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ"
[2] Β' Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Π.Γ.Ν. "ΑΤΤΙΚΟΝ"

Οι σημαντικότερες επιπλοκές της οστεοπόρωσης, τα κατάγματα του ισχίου και των σπονδύλων, διαφέρουν ως προς τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται. Ενώ τα κατάγματα του ισχίου εμπίπτουν πάντοτε στην προσοχή των κλινικών ιατρών, η κλινική εικόνα των σπονδυλικών καταγμάτων παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις, καθώς τα περισσότερα είναι ασυμπτωματικά και στις υπόλοιπες περιπτώσεις ο βαθμός του πόνου, της παραμόρφωσης και της αναπηρίας μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο.
Η αυξημένη επίπτωση των οστεοπορωτικών καταγμάτων και η συνεχής εξέλιξη της ιατρικής τεχνολογίας οδήγησε, πριν δύο περίπου δεκαετίες (1984), τον Langton και τους συνεργάτες του στη χρήση της εξασθένησης δέσμης υπερήχων ευρέως φάσματος για τη διάκριση φυσιολογικών ηλικιωμένων γυναικών από αντίστοιχες με πρόσφατο κάταγμα ισχίου, θέτοντας τις βάσεις για την εμφάνιση και την καθιέρωση της μεθόδου της ποσοτικής υπερηχοτομογραφίας (Quantitative Ultrasound/QUS).
Η ποσοτική υπερηχοτομογραφία, μια τεχνική εύκολα εφαρμόσιμη, οικονομική, με ικανοποιητική διαθεσιμότητα εμφανίζεται σήμερα ως μία εναλλακτική πρόταση σε σχέση με την μέθοδο εκλογής, την απορροφησιομετρία διπλοενεργειακής δέσμης ακτίνων Χ (Dual Energy X-ray Absorptiometry/DXA), για την πρόβλεψη της πιθανότητας εμφάνισης οστεοπορωτικού κατάγματος.

Έλεγχος της παθολογίας του ώμου με τη μαγνητική τομογραφία (ΜΤ)

Α. Λευκόπουλος, Δ. Καρανικόλας, Ι. Τσιφουντούδης, ΑΣ. Δημητριάδης

Ακτινολογικό Εργαστήριο Α.Π.Θ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη

Οι παθήσεις του ώμου προσεγγίζονται με το σύνολο των ακτινολογικών μεθόδων: ακτινογραφία, υπερήχους, συμβατική αρθρογραφία, Αξονική Τομογραφία (ΑΤ), σπινθηρογράφημα, Μαγνητική Τομογραφία (ΜΤ) και αρθρογραφία με ΑΤ ή ΜΤ. Ο σκοπός αυτού του άρθρου είναι να διερευνήσει με τη ΜΤ το σύνολο της παθολογίας της περιοχής, που περιλαμβάνει οστά, αρθρώσεις και μαλακά μόρια. Η ΜΤ απεικονίζει με ακρίβεια τις οστικές κακώσεις, τις κακώσεις των μυών, τις βλάβες των συνδέσμων, των τενόντων και του επιχειλίου χόνδρου, τις φλεγμονές, τις ισχαιμικές βλάβες και τους όγκους των οστών και των μαλακών μορίων. Αποτελεί την πιο σημαντική ακτινολογική μέθοδο, γιατί απαντά στο σύνολο των κλινικών προβλημάτων.

Υδροστατική ανάταξη εγκολεασμού σε παιδί με υπερηχογραφική καθοδήγηση

Μ. Κατσικάρη, Ε. Μανοπούλου, Α. Πετρίδης, Κ. Αραπογιάννης, Δ. Μαρούδας

Ακτινοδιαγνωστικό Τμήμα, Χειρουργική Κλινική, Θεραπευτικό και Χειρουργικό Κέντρο "ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΙΔΩΝ", Αθήνα.

Ο εγκολεασμός των εντερικών ελίκων (ειλεοκολικός και ειλεοειλεϊκός) αποτελεί συχνό αίτιο οξείας κοιλίας στη βρεφική και την παιδική ηλικία. Η μέθοδος εκλογής για τη διάγνωση είναι η υπερηχοτομογραφία. Η χρήση υπερήχων για την υδροστατική ανάταξη του ειλεοκολικού εγκολεασμού ως εναλλακτική μέθοδος κερδίζει σταδιακά έδαφος, κυρίως λόγω της απουσίας ιονίζουσας ακτινοβολίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η παρουσίαση μίας περίπτωσης ανάταξης εγκολεασμού υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση και η σύντομη αναφορά στη βιβλιογραφία

Υπερηχογραφικές πανοραμικές εικόνες: Αξιολόγηση μετά από ενός έτους εμπειρία και σύντομη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας

Μ. Μιχαλάκου[1], Η. Κεχαγιάς[1], Ε. Αγιαννιωτάκης[1], Λ. Τριανταφύλλου[2], Ε. Σφακιανάκη[1], Σ. Μεγρέμης[1]

[1]Α' Ακτινοδιαγνωστικό τμήμα και [2]Τμήμα Υπολογιστικής Τομογραφίας Βενιζελείου Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου

Σκοπός: Να παρουσιαστεί η εμπειρία μας μετά από ένα χρόνο χρήσης του προγράμματος εκτεταμένου πεδίου λήψης υπερηχοτομογραφικών εικόνων (XFOV), με σύντομη ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας.
Υλικό και μέθοδος: Κατά τη διάρκεια δεκατριών περίπου μηνών (01/06/2003 έως 15/7/2004) πραγματοποιήθηκαν 11.786 υπερηχογραφικές εξετάσεις, με τη χρήση ενός επιφανειακού γραμμικού ηχοβολέα 5-12ΜHz και ενός καμπυλόγραμμου ηχοβολέα 2-5MHz, σε ασθενείς που προσήλθαν για διάφορους λόγους είτε ως τακτικά είτε ως επείγοντα περιστατικά κατά τη διάρκεια γενικής εφημερίας. Σε 392 περιπτώσεις επιλέξαμε την εφαρμογή του προγράμματος XFOV, είτε λόγω του μεγέθους της βλάβης, είτε λόγω της ανάγκης να αναδειχθεί η τοπογραφική σχέση της βλάβης με τις γύρω δομές. Η μέση διάρκεια της πανοραμικής λήψης ήταν 2,4 λεπτά.
Αποτελέσματα: Συνολικά ελήφθησαν 1.254 εικόνες (κατά μέσο όρο 3,2 εικόνες ανασύνθεσης σε κάθε επιλεγμένη περίπτωση), από τις οποίες το 15,2% (191 λήψεις) θεωρήθηκε μη ικανοποιητικής ποιότητας και απορρίφθηκε. Με το πρόγραμμα αυτό απεικονίσθηκε ένα ευρύ φάσμα παθολογικών αλλοιώσεων σε όλα τα παρεγχυματικά όργανα της κοιλίας και των περισσότερων σημαντικών επιφανειακών δομών. Οι πληροφορίες που αποτυπώθηκαν στις πανοραμικές λήψεις ήταν εύκολα κατανοητές τόσο για τους απεικονιστές που δεν παρευρίσκονταν στην εξέταση, όσο και για τους ιατρούς άλλων ειδικοτήτων.
Συμπεράσματα: Η ευρεία χρήση των υπερηχογραφικών πανοραμικών εικόνων, αν και προσφέρει ελάχιστα στη διάγνωση, μπορεί να διευκολύνει σημαντικά την επικοινωνία μεταξύ απεικονιστών και κλινικών, αναδεικνύοντας καλύτερα την τοπογραφία των ευρημάτων. Η δημιουργία τους δεν είναι ούτε δύσκολη, ούτε χρονοβόρα και η ανάγνωσή τους από τους κλινικούς ιατρούς ευκολότερη, αν συγκριθεί με τις συμβατικές εικόνες.