ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ο ρόλος της Ακτινολογίας στη διερεύνηση των οστικών όγκων

Κ. Πίκουλας

Τμήμα Αξονικής Τομογραφίας, 1ο Νοσοκομείο ΙΚΑ - Π.Γ.Ν.Α. ΚΑΤ

Η συνήθης συμπτωματολογία του ασθενούς με οστική αλλοίωση είναι το άλγος στην περιοχή της αλλοίωσης. Υπάρχουν και αλλοιώσεις (π.χ. ορισμένοι καλοήθεις όγκοι) που δεν προκαλούν άλγος και αποκαλύπτονται τυχαία σε απλές ακτινογραφίες που διενεργούνται για άλλο λόγο. Η κλινική σημειολογία σε αυτές τις περιπτώσεις είναι συνήθως φτωχή και τα βιοχημικά ευρήματα δεν έχουν μεγάλη ειδικότητα. Για παράδειγμα, η αλκαλική φωσφατάση αυξάνεται τόσο επί των οστικών μεταστάσεων, όσον και επί της αναπλαστικής φάσης της νόσου Paget, ενώ και στις δύο περιπτώσεις κλινικά σημειώνεται μόνο άλγος. Αναγκαστικά λοιπόν, ο ακτινολόγος αναλαμβάνει πρωτεύοντα ρόλο στη διερεύνηση μιας οστικής αλλοίωσης.
Διατίθεται μεγάλος αριθμός απεικονιστικών τεχνικών, απλή ακτινογραφία (Α/Α), σπινθηρογράφημα οστών (Σ/Ο), υπερηχογράφημα (Υ/Η), υπολογιστική τομογραφία (Υ/Τ), μαγνητικός συντονισμός (Μ/Σ). Ποιές από αυτές θα χρησιμοποιηθούν, καθώς και η σειρά με την οποία θα πραγματοποιηθούν εξαρτώνται πρωτίστως από την κλινική πληροφόρηση. Επί κλινικής υποψίας άσηπτης νέκρωσης της μηριαίας κεφαλής, το Σ/Ο και ο Μ/Σ συναγωνίζονται για το ποιά μέθοδος θα αναδείξει πρώτη τη σημειολογία, αφήνοντας στην τρίτη θέση την Α/Α[1,2]. Είναι ευθύνη του ακτινολόγου, ως ειδικού επιστήμονα, να σταθμίζει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε μεθόδου, να γνωρίζει τί να αναμένει από αυτές και να χρησιμοποιεί κάθε φορά την ενδεδειγμένη απεικονιστική μέθοδο. Στη διερεύνηση των οστικών όγκων χρησιμοποιούνται κυρίως η Α/Α, το Σ/Ο, η Υ/Τ και ο Μ/Σ. Η Υ/Η παρέχει πληροφορίες για τους όγκους των μαλακών μορίων. Σκοπός του άρθρου αυτού είναι η αναφορά και η ανάλυση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων κάθε μεθόδου. Στο τέλος, προτείνεται ένας αλγόριθμος διερεύνησης επί υποψίας όγκου του μυοσκελετικού συστήματος.

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ - ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ

Δευτερογενής μεσοκολπική επικοινωνία εκλαμβανόμενη ως χρονία βρογχίτιδα σε άνδρα ηλικίας 85 ετών

Β. Α. Τόλης, Α. Μ. Γουρνιζάκης, Γ. Δ. Αυγερόπουλος, Γ. Ξ. Καζιάνης, Γ. Κασιμιώτης, Δ. Τριανταφύλλου

Kαρδιολογική Κλινική, 7ο Νοσοκομείο ΙΚΑ Αθηνών

Η μεσοκολπική επικοινωνία αποτελεί τη συχνότερη συγγενή καρδιοπάθεια των ενηλίκων, η οποία είτε λόγω της αμβληχρότητας των συμπτωμάτων της μπορεί να παραμείνει αδιάγνωστη για πολλά χρόνια, είτε λόγω της αυξημένης πνευμονικής αιμάτωσης και των απότοκων αναπνευστικών λοιμώξεων να εκλαμβάνεται ως χρόνια βρογχίτιδα. Ο ασθενής προσήλθε γιατί η πάθησή του πρωτοδιαγνώστηκε σε βαθύ γήρας, παρόλο που υπήρχαν από πολύ νωρίς τα τυπικά κλινικοεργαστηριακά ευρήματά της και λανθασμένα εκλαμβανόταν για δεκαετίες ως πάθηση του αναπνευστικού συστήματος. Τονίζεται η συμβολή των ακτινολογικών ευρημάτων και των νεότερων μεθόδων της ηχοκαρδιογραφίας στην αναίμακτη διάγνωση της νόσου.

Συγκριτική εκτίμηση της φορητής ακτινογραφίας θώρακος με την υπολογιστική τομογραφία θώρακος στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας

Τ. Γερούκης [1], Μ. Σιδηροπούλου [1], Κ. Μανωλοκάκη [1], Χ. Παίων [1], Μ. Μπιτζάνη [2], Β. Ναλαμπάντη [1], Φ. Κωδωνάς [2], Β. Καλπακίδης [1], Π. Παλλάδας [1]

[1] Ακτινολογικό Εργαστήριο
[2] Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Γ.Π.Ν. "Γ. Παπανικολάου" Θεσσαλονίκη

Σκοπός της μελέτης μας είναι να συγκριθούν τα ευρήματα της φορητής ακτινογραφίας θώρακος (ΦΑΘ) με τα αντίστοιχα της υπολογιστικής τομογραφίας θώρακος (ΥΤΘ) σε ασθενείς της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) και να καθορισθεί η διαγνωστική εμβέλεια της ΦΑΘ και το κατά πόσο η ΥΤΘ επηρεάζει την κλινική αντιμετώπιση.
Σαράντα δύο ασθενείς που νοσηλεύονταν στη ΜΕΘ το τελευταίο έτος υπεβλήθησαν σε 45 εξετάσεις ΥΤΘ. Ανασκοπήθηκαν οι φάκελοί τους για την καταγραφή της αιτίας εισαγωγής στη ΜΕΘ, του λόγου που ζητήθηκε η ΥΤΘ και των ευρημάτων από τις ΦΑΘ και την ΥΤΘ.
Με τη ΦΑΘ αναδείχθηκαν 133 ευρήματα και με την ΥΤΘ 219. Το 88% των ευρημάτων της ΦΑΘ επιβεβαιώθηκαν από την ΥΤΘ. Η ΥΤΘ προσέθεσε 87 ευρήματα που δεν παρατηρούνταν στις προηγούμενες ΦΑΘ. Το 25,3% των νέων ευρημάτων της ΥΤΘ ήταν κλινικά σημαντικά. Τα συνηθέστερα ευρήματα ήταν πνευμονικά αποστήματα, μεγάλες υπεζωκοτικές συλλογές και ανυποψίαστη πνευμονία. Τα ευρήματα της ΥΤΘ οδήγησαν σε άμεση μεταβολή της κλινικής αντιμετώπισης σε 19 ασθενείς (42,2%).
Η ΦΑΘ παρέχει επαρκείς πληροφορίες στην πλειοψηφία των ασθενών της ΜΕΘ. Η ΥΤΘ προσθέτει στη διαγνωστική ακρίβεια και επηρεάζει την κλινική διαχείριση των ασθενών της ΜΕΘ, αποκλείοντας συγκεκριμένα κλινικά ερωτήματα, επιβεβαιώνοντας διαγνώσεις για τις οποίες ετίθετο η υποψία ακτινογραφικά και αναδεικνύοντας καινούργια ευρήματα.