ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΑΣΤΟΥ

Ψηφιακή βελτίωση απεικόνισης πυκνού μαζικού αδένα και περιφέρειας στη μαστογραφία

Α.Π. Στεφανογιάννης [1], Λ. Κωσταρίδου [1], Χ.Π. Καλογεροπούλου [2], Ε. Λυκάκη [2], Γ. Παναγιωτάκης [1]

[1] Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Πατρών
[2] Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Πατρών

Κατά τη λήψη μαστογραφικών εικόνων, η χρήση συνδυασμών φιλμ-ενισχυτικών πινακίδων υψηλής αντίθεσης οδηγεί σε υπερέκθεση και υποέκθεση των περιοχών του φιλμ που αντιστοιχούν στην περιφέρεια και στον πυκνό μαζικό αδένα αντιστοίχως, με παράλληλη υποβάθμιση της αντίθεσης. Σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ψηφιακή τεχνική βελτίωσης απεικόνισης των περιοχών αυτών. Η τεχνική αυτή λαμβάνει υπόψη τη μη γραμμική χαρακτηριστική καμπύλη του φιλμ, θεωρώντας την ως κύριο αίτιο υποβάθμισης της ποιότητας εικόνας, και βασίζεται σε μοντέλο φλοιών του μαστού για την αναπαράσταση του σχήματος και της σύστασης του. Τα βασικά στάδια της τεχνικής είναι η τμηματοποίηση, η οποία επιτυγχάνει την απομόνωση της περιοχής του μαστού από την περιοχή απ' ευθείας εκθέσεως, και η εφαρμογή φίλτρου. Η εφαρμογή του φίλτρου έχει ως σκοπό την ομογενοποίηση αμαύρωσης στο μαστό και παράλληλα, την αύξηση της απεικονιζόμενης αντίθεσης των υποεκτεθειμένων και υπερεκτεθειμένων περιοχών. Η προτεινόμενη τεχνική είναι ανεξάρτητη μεγέθους μαστού, συμμετρίας μαστού και γεωμετρίας λήψης.

Σπινθηρογραφική απεικόνιση μυοκαρδίου: Δοσιμετρική άποψη

Μ. Λύρα [1], Ν. Τσιούτσιας [2], Θ. Πασχάλης [1], Δ. Χούντας [1], Κ. Παπαστεφάνου [3]

[1] Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο Νοσοκομείο
[2] Health Administration Dept., La Verne University, California
[3] Εργαστήριο Φυσικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Ο ακριβής υπολογισμός της απορροφούμενης δόσης τόσο για τον εξεταζόμενο, όσο και για το προσωπικό που εμπλέκεται στις διαγνωστικές εξετάσεις σπινθηρογραφικής απεικόνισης του μυοκαρδίου αποτελεί σήμερα απαίτηση στα πλαίσια της βελτιστοποίησης του διαγνωστικού αποτελέσματος. Τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα ραδιοφάρμακα για την πραγματοποίηση τέτοιου είδους εξετάσεων είναι το Τεχνήτιο - 99m ΜΙΒΙ (^99mTc - ΜΙΒΙ) και το χλωριούχο Θάλλιο (²⁰¹Tl - Chloride).
Όσον αφορά την εσωτερική δοσιμετρία του εξεταζομένου η ισοδύναμη δόση που αυτός προσλαμβάνει μετρήθηκε να είναι μεγαλύτερη όταν χρησιμοποιείται ²⁰¹Tl - Chloride σε σχέση με την ισοδύναμη δόση που αυτός προσλαμβάνει κατά τη σπινθηρογραφική εξέταση μυοκαρδίου με ^99mTc - ΜΙΒΙ. Αντίθετα, κατά τους υπολογισμούς για την ακτινοπροστασία του προσωπικού, ο ρυθμός δόσης γύρω από τον ασθενή - πηγή είναι μεγαλύτερος όταν χρησιμοποιείται ^99mTc - ΜΙΒΙ. Περαιτέρω, η ανάλυση των αποτελεσμάτων αυτών αναδεικνύει ότι σε κάθε περίπτωση, η απορροφούμενη δόση από τον εξεταζόμενο παραμένει σε χαμηλά επίπεδα και η έκθεση του προσωπικού δεν υπερβαίνει τα επιτρεπτά όρια όποιο και αν είναι το χορηγούμενο ραδιοφάρμακο.

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ - ΑΓΓΕΙΩΝ

Η συμβολή της υπολογιστικής τομογραφίας πολλαπλών ανιχνευτών στην απεικόνιση και αξιολόγηση της βατότητας των αορτοστεφανιαίων παρακάμψεων

Δ.Ν. Έξαρχος [1], T. Helmberger [2], M.F. Reiser [2]

[1] Π.Γ.Ν.Α. "Ο Ευαγγελισμός", Τμήμα Αξονικής Τομογραφίας
[2] Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Μονάχου, Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας, Klinikum Grosshadrn, Γερμανία

Η εργασία ανακοινώθηκε στο ΧII Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας ως ελεύθερη ανακοίνωση

Σκοπός: Η απεικόνιση και αξιολόγηση της βατότητας των αορτοστεφανιαίων παρακάμψεων σε συμπτωματικούς ασθενείς.
Υλικό - Μέθοδος: Εκατόν δεκατέσσερις συμπτωματικοί ασθενείς, μέσης ηλικίας 66 ετών, με μετεγχειρητική περίοδο 76 ημέρες έως 8 χρόνια εξετάστηκαν με τη μέθοδο της υπολογιστικής τομογραφίας πολλαπλών ανιχνευτών (Multi Director CT) καθώς και εικοσιένα ασθενείς με ιστορικό τοποθέτησης ενδοαυλικού νάρθηκα και δεκαέξι με ιστορικό αγγειοπλαστικής μετά από χορήγηση β-αναστολέα. Η εξέταση περιελάμβανε τρεις φάσεις: α) τομές 2,5 mm πάχους με ελικοειδή τεχνική από το ύψος του αορτικού τόξου μέχρι τα ημιδιαφράγματα, β) έγχυση 20 ml σκιαγραφικού 2,5 ml/sec (test bolus), γ) ίδιες τομές με 120 ml σκιαγραφικού 2,5 ml/sec, 4 Χ 2,5 χιλ. πάχος τομής, 0,5 mm πάχος τομής ανασύνθεσης, pitch 1,5-2,5 με ταυτόχρονη ΗΚΓ προοπτική καταγραφή (ECG-triggering).
Αποτελέσματα: Απεικονίστηκαν 261 αορτοστεφανιαίες παρακάμψεις (232 σκιαγραφήσιμες, 29 μη-σκιαγραφήσιμες), από τις οποίες οι 180 ήταν φλεβικές και οι 81 αρτηριακές. Απεικονίστηκαν 127 παρακάμψεις της αριστερής στεφανιαίας, 59 της περισπωμένης και 75 της δεξιάς στεφανιαίας. Από τις μη σκιαγραφήσιμες οι 20 ήταν φλεβικές και οι 9 αρτηριακές. Σε 67 ασθενείς απεικονίστηκε ουλώδης ιστός στο μυοκάρδιο, σε 19 ανεύρυσμα αριστερής κοιλίας, σε 7 ασθενείς ενδοκοιλιακός θρόμβος, σε 4 ασθενείς διαχωριστικά ανευρύσματα και σε έναν ασθενή πνευμονική εμβολή. Σε 4 ασθενείς με ιστορικό αγγειοπλαστικής και σε 3 ασθενείς με ιστορικό τοποθέτησης ενδοαυλικού νάρθηκα παρατηρήθηκε μείωση της σκιαγραφικής ενίσχυσης περιφερικότερα από το σημείο επέμβασης.
Συμπεράσματα: Οι υπολογιστικοί τομογράφοι πολλαπλών ανιχνευτών με ταυτόχρονη ΗΚΓ - καταγραφή είναι μία νέα γρήγορη και αποτελεσματική ακτινολογική μη επεμβατική μέθοδος απεικόνισης και αξιολόγησης της βατότητας των αορτοστεφανιαίων παρακάμψεων.

ΤΥΠΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ - ΣΥΝΤΟΜΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ειλεός εκ χολόλιθου: Διάγνωση με αξονική τομογραφία

Π. Αργυροπούλου [1], Π. Γκόγκος [1], Γ. Αλεξιάδης [1], Α. Πολυχρονίδης [2]

[1] Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, Γ.Π. Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης
[2] Β' Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική

Ο ειλεός εκ χολόλιθου είναι εντερική απόφραξη μηχανικής αιτιολογίας που δημιουργείται από την ενσφήνωση ενός η περισσότερων χολόλιθων στο έντερο. Οι χολόλιθοι περνούν στο δωδεκαδάκτυλο ή σπάνια στο κόλον, διαβρώνοντας το φλεγμαίνων τοίχωμα της χοληδόχου κύστης και δημιουργώντας συρίγγιο μεταξύ της χοληδόχου κύστης και του εντέρου. Η συχνότερη θέση ενσφήνωσης του χολόλιθου είναι ο ειλεός και ακολουθούν η νήστιδα και το στομάχι. Ο ειλεός εκ χολόλιθου είναι σχετικά σπάνιο αίτιο εντερικής απόφραξης στο γενικό πληθυσμό. Η συχνότητα του είναι μεγαλύτερη στους ηλικιωμένους ασθενείς. Ευθύνεται για το 25% περίπου των μηχανικών αποφράξεων του λεπτού εντέρου σε ασθενείς ηλικίας πάνω από 65 ετών. Η κλινική εικόνα είναι συνήθως ασαφής, με υποτροπιάζοντα συμπτώματα ατελούς μηχανικής απόφραξης, χωρίς ειδικά σημεία από το χοληφόρο σύστημα. Στην καθυστερημένη προεγχειρητική διάγνωση και στις σύνοδες νόσους που έχουν οι ηλικιωμένοι αυτοί ασθενείς οφείλεται η υψηλή θνησιμότητα και θνητότητα που παρατηρείται ακόμη και σήμερα.
Η κλασσική τριάδα του Rigler που εφαρμόζεται στις απλές ακτινογραφίες κοιλίας για τη διάγνωση του ειλεού εκ χολόλιθου περιλαμβάνει: απόφραξη του λεπτού εντέρου, αεροχολία και χολόλιθο σε έκτοπη θέση. Η τριάδα του Rigler δεν είναι συχνό εύρημα στην αρχική απλή ακτινογραφία κοιλίας. Παρατηρείται μόνο στο 1/3 των περιπτώσεων. Ο Βalthazar και οι συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι η παρουσία αέρα στη χοληδόχο κύστη είναι ένα συχνό εύρημα στον ειλεό εκ χολόλιθου. Η ανεύρεση ενός διατεταμένου με αέρα η γεμάτου με υγρό βολβού δωδεκαδάκτυλου, που αποδίδεται στην κατακράτηση υγρών στο λεπτό έντερο, με ταυτόχρονη παρουσία ενός δεύτερου υδραερικού επιπέδου δίπλα και δεξιά από το βολβό που αντιστοιχεί στη χοληδόχο κύστη βοηθούν σημαντικά στη σωστή διάγνωση.
Η αξονική τομογραφία είναι περισσότερο ευαίσθητη ως μέθοδος από την απλή ακτινογραφία κοιλίας στην ανάδειξη της τριάδας του Rigler, αφού μπορεί να αναδείξει μικρές ποσότητες αέρα στο χοληφόρο σύστημα και τον έκτοπο χολόλιθο, ακόμη και αν αυτός δεν είναι πλήρως επασβεστωμένος. Επίσης, μπορεί να αναδείξει ευχερέστερα αέρα, υδραερικό επίπεδο ή σκιαγραφική ουσία στη χοληδόχο κύστη. Επιπλέον, η αξονική τομογραφία μπορεί να αναδείξει το χολοκυστοδωδεκαδακτυλικό συρίγγιο, την πάχυνση στο τοίχωμα του δωδεκαδάκτυλου, το σημείο μετάπτωσης των διατεταμένων ελίκων στις έλικες με φυσιολογική διάμετρο και την τυχόν παρουσία ελεύθερου υγρού ενδοπεριτοναϊκά.
Παρόλο που η απλή ακτινογραφία κοιλίας παραμένει η κύρια ακτινολογική μέθοδος διερεύνησης των ασθενών με απόφραξη του λεπτού εντέρου, η αξονική τομογραφία χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο.
Η έγκαιρη προεγχειρητική διάγνωση του ειλεού εκ χολόλιθου είναι πολύ σημαντική. Η αξονική τομογραφία πρέπει να χρησιμοποιείται σε κάθε περίπτωση μηχανικής απόφραξης του λεπτού εντέρου που οι απλές ακτινογραφίες είναι μη διαγνωστικές και η κλινική εικόνα ασαφής. Η περίπτωση που παρουσιάζουμε αφορούσε μία γυναίκα ηλικίας 80 ετών που προσήλθε με κλινική εικόνα εντερικής απόφραξης. Η ασθενής δεν παρουσίαζε ειδική συμπτωματολογία από το χοληφόρο σύστημα και δεν ανέφερε γνωστή χολολιθίαση. Η απλή ακτινογραφία κοιλίας σε όρθια θέση που πραγματοποιήθηκε, ανέδειξε αεροχολία και πολλαπλές φυσαλίδες αέρα διατεταγμένες σε σειρά, σε έλικες του λεπτού εντέρου, ενδεικτικές απόφραξης του λεπτού εντέρου και πλήρωσης του με υγρό. Παρόλο που από την ακτινογραφία κοιλίας τέθηκε η υπόνοια ειλεού εκ χολόλιθου, δεν αναγνωρίστηκε εικόνα χολόλιθου στη φυσιολογική ή σε έκτοπη θέση. Λόγω της βαριάς γενικής κατάστασης της ασθενούς ζητήθηκε αξονική τομογραφία κοιλίας, προκειμένου η ασθενής να χειρουργηθεί. Η αξονική τομογραφία ανέδειξε συρίγγιο μεταξύ της χοληδόχου κύστης και του δωδεκαδακτύλου και το χολόλιθο εντός έλικας του ειλεού. Η ασθενής υποβλήθηκε σε εντερολιθοτομή. Η μετεγχειρητική της πορεία ήταν ομαλή.