Menu

Uncategorised

Uncategorised (465)

Τραυματικές θλάσεις μεσολοβίου. Απεικόνιση με τη Μαγνητική Τομογραφία

Τραυματικές θλάσεις μεσολοβίου. Απεικόνιση με τη Μαγνητική Τομογραφία

Μ. Μιχαηλίδης, Β. Κυριάκου, Δ. Σιδηρόπουλος, Ι. Τσιτουρίδης

Ακτινολογικό Εργαστήριο, Γ. Ν. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη.

Περίληψη
Οι τραυματικές θλάσεις του μεσολοβίου αποτελούν μια από τις συχνότερες μορφές κάκωσης σε ασθενείς με βαριές, κλειστές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (ΚΕΚ) και σχετίζονται με κακή πρόγνωση. Αποτελούν μια από τις συχνότερες εντοπίσεις της διάχυτης κάκωσης των νευραξόνων (Diffuse Axonal Injury- DAI), με συχνότερη θέση εντόπισης στο μεσολόβιο το σπληνίο.
Σκοπός της εργασίας μας είναι η περιγραφή των απεικονιστικών ευρημάτων στη μαγνητική τομογραφία των τραυματικών θλάσεων του μεσολοβίου.
Μελετήσαμε αναδρομικά τις εικόνες 13 ασθενών με τραυματική κάκωση του μεσολοβίου. Όλοι οι ασθενείς είχαν υποβληθεί σε αξονική τομογραφία εγκεφάλου μετά την κάκωση, και λόγω ασυμβατότητας των απεικονιστικών ευρημάτων με τη βαρύτητα της κατάστασής τους, ζητήθηκε συμπληρωματικός έλεγχος με τη μαγνητική τομογραφία.
Σε όλους τους ασθενείς, η απεικόνιση με τη μαγνητική τομογραφία ανέδειξε βλάβες που δεν είχαν αναδειχθεί με την αξονική τομογραφία και επιτέλεσε καθοριστικό ρόλο στο πλάνο αντιμετώπισης των ασθενών αυτών και στον καθορισμό της πρόγνωσής τους.
Συμπερασματικά, όπως προκύπτει από τη σειρά των ασθενών μας, η μαγνητική τομογραφία αποτελεί τη μέθοδο εκλογής στη διερεύνηση των ασθενών με βαριές ΚΕΚ, όταν τα ευρήματα από την αξονική τομογραφία είναι ασύμβατα με την κλινική εικόνα τους ασθενούς. Η ανάπτυξη νέων μεθόδων απεικόνισης με το μαγνητικό συντονισμό με την εφαρμογή νέων ακολουθιών φαίνεται ότι καθιστά ακόμη πιο ευαίσθητη και απαραίτητη την απεικόνιση με το μαγνητικό τομογράφο σε ασθενείς με βαριές ΚΕΚ και απώλεια συνείδησης.

Read more...

Κακώσεις θωρακικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Διερεύνηση με τις απεικονιστικές μεθόδους

Κακώσεις θωρακικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Διερεύνηση με τις απεικονιστικές μεθόδους.

Α. Αθανασοπούλου (1), Ι. Καλογερόπουλος (2), Π. Πιπερόπουλος (2)

(1) Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, Νοσοκομείο "Ασκληπιείο" Βούλας.
(2) Ακτινολογικό Τμήμα, Νοσοκομείο "Ευαγγελισμός"

Περίληψη
Η διάγνωση των καταγμάτων της θωρακικής, θωρακοοσφυϊκής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, βασίζεται στα ευρήματα της απλής ακτινογραφίας, της Αξονικής Τομογραφίας και της Μαγνητικής Τομογραφίας και σπανίως στα ευρήματα της μυελογραφίας. Η ακτινολογική εκτίμηση των καταγμάτων αυτών αρχίζει με την απλή ακτινογραφία, σε πλάγια και προσθιοπίσθια θέση. Ακολουθεί η Αξονική Τομογραφία σε εγκάρσιο επίπεδο και με ανασύνθεση των εικόνων σε οβελιαίο επίπεδο που είναι μέθοδος πιο ευαίσθητη από ότι η απλή ακτινογραφία, ιδιαίτερα εάν υπάρχει συμμετοχή και των οπισθίων στοιχείων των σπονδύλων. Η Μαγνητική Τομογραφία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της τυχόν υπάρχουσας συνδεσμικής κάκωσης, όπως ρήξη συνδέσμων, κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου και συμμετοχή του επισκληριδίου χώρου και των μαλακών μορίων της σπονδυλικής στήλης. Είναι απαραίτητη μέθοδος σε ασθενείς που παρουσιάζουν προοδευτικώς επιδεινούμενη κλινική εικόνα που οφείλεται σε μετατραυματική δισκοκήλη, επισκληρίδιο αιμάτωμα και θλάση ή αιμάτωμα του νωτιαίου μυελού.

Read more...

Ο εμβολισμός της πυλαίας φλέβας ως μέθοδος πρόκλησης αντιρροπιστικής υπερτροφίας του μελλοντικού ηπατικού υπολείμματος πριν από ηπατεκτομή.

Ο εμβολισμός της πυλαίας φλέβας ως μέθοδος πρόκλησης αντιρροπιστικής υπερτροφίας του μελλοντικού ηπατικού υπολείμματος πριν από ηπατεκτομή.

Γ. Τσουμακίδου, Η. Μπρούντζος, Ε. Αλεξοπούλου, Α. Γουλιάμος

Β' Εργαστήριο Ακτινολογίας, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο 'ΑΤΤΙΚΟΝ' Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Περίληψη
Η ριζική χειρουργική αφαίρεση των κακοηθών νεοπλασιών του ήπατος με τυπικές ή άτυπες ηπατεκτομές, αποτελεί τη θεραπεία εκλογής για τον πρωτοπαθή και μεταστατικό καρκίνο του ήπατος. Στις περιπτώσεις που το παραμένων ηπατικό παρέγχυμα μετά την ηπατεκτομή (Μελλοντικό Ηπατικό Υπόλειμμα) εμφανίζει ανεπαρκή όγκο για να στηρίξει τις ανάγκες του ασθενούς, η μετεγχειρητική θνητότητα και συχνότητα των επιπλοκών της ηπατικής ανεπάρκειας είναι υψηλή ( θνητότητα 3.2-7% σε ασθενείς με φυσιολογικό ηπατικό παρέγχυμα και μέχρι 32% σε ασθενείς με κίρρωση). Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να εκτιμήσει την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια του προεγχειρητικού εμβολισμού της πυλαίας φλέβας (Portal Vein Embolisation) ως μέθοδος πρόκλησης αντιρροπιστικής υπερτροφίας του μελλοντικού ηπατικού υπολείμματος (Future Liver Remnant). Το υλικό συγκεντρώθηκε μετά από ανασκόπηση της διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας (μέχρι τον Φεβρουάριο του 2007). Οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι το PVE οδηγεί σε ατροφία του λοβού που εμβολίζεται και υπερτροφία του FLR αυξάνοντας τον αριθμό των ασθενών που είναι υποψήφιοι για χειρουργική αφαίρεση του νεοπλάσματος, μειώνοντας τον μετεγχειρητικό κίνδυνο ηπατικής ανεπάρκειας και τη διάρκεια νοσηλείας του ασθενούς μετά την ηπατεκτομή, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζει περιορισμένη τεχνική δυσκολία και ελάχιστες επιπλοκές. Συμπεραίνουμε λοιπόν, ότι ο προεγχειρητικός εμβολισμός της πυλαίας φλέβας είναι μία ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος πρόκλησης αντιρροπιστικής υπερτροφίας του FLR.

Read more...

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 38,3

Βιβλιογραφική Ενημέρωση

  • Διατρηθείσα έναντι μη διατριθείσας οξείας σκωληκοειδίτιδας . Ακρίβεια ανίχνευσης με την Πολυτομική Υπολογιστική Τομογραφία.
    Perforated versus Nonperforated Acute Appendicitis: Accuracy of Multidetector CT Detection

    S. Bixby, B. Lucey at al.
    Radiology;241(3):780-786,2006.

    Σκοπός της μελέτης είναι η αναδρομική εκτίμηση της ακρίβειας της πολυτομικής υπολογιστικής τομογραφίας (ΥΤ) στη διάγνωση διατηρηθείσας οξείας σκωληκοειδίτιδας , χρησιμοποιώντας τη χειρουργική και παθολογοανατομική εξέταση ως επίπεδο αναφοράς.
    Στη μελέτη συμπεριλήφθησαν 244 ασθενείς , 150 άντρες και 94 γυναίκες , με μέσο όρο ηλικίας τα 32,8 έτη (διακύμανση 4-83 έτη) , με παθολογοανατομικά αποδεδειγμένη οξεία σκωληκοειδίτιδα . Όλοι οι ασθενείς υποβλήθησαν σε εξέταση με πολυτομική ΥΤ άνω-κάτω κοιλίας . Δύο ακτινολόγοι ανασκόπησαν σε ομοφωνία τις ΥΤ εικόνες με ποικίλα ευρήματα που μπορεί να συνδέονται με διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης . Για συνεχείς μεταβλητές έγινε σύγκριση των μέσων μεταξύ των ομάδων με διάτρηση και μη διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης χρησιμοποιώντας την αθροιστική εξετάση του Wilcoxon . Για κατηγοριοποιημένες μεταβλητές καθορίστηκε η ευαισθησία και ειδικότητα κάθε ευρήματος της ΥΤ για τη διάγνωση διατρηθείσας σκωληκοειδίτιδας .
    Τα ευρήματα της ΥΤ : απόστημα (99%) , εξωαυλικός αέρας (98 %) και ειλεός (93 %) , είχαν τήν υψηλότερη ειδικότητα για διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης . Οι ευαισθησίες όμως αυτών των ευρημάτων ήταν χαμηλές : 34 % , 35 % και 53% αντίστοιχα . Η σκωληκοειδής απόφυση ήταν μεγαλύτερη σε ασθενείς με διατρηθείσα σκωληκοειδίτιδα (η μέση διάμετρος ήταν 15,1 εκ. συγκρινόμενη με τη μέση διάμετρο των 11,7 εκ. σε ασθενείς με μη διατρηθήσα σκωληκοειδίτιδα , P < 0,001) . Λίθοι στον αυλό της σκωληκοειδούς απόφυσης , ελεύθερο υγρό , διογκωμένοι ενδοκοιλιακοί λεμφαδένες και ελλείματα σκιαγράφησης , δεν είχαν ούτε υψηλή ευαισθησία ούτε υψηλή ειδικότητα για την ανίχνευση διάτρησης .
    Αν και συγκεκριμένα ευρήματα της πολυτομικής ΥΤ είναι πολύ ειδικά για τη διάγνωση διάτρησης σκωληκοειδούς απόφυσης , η συνολική ευαισθησία της είναι φτωχή . Η πολυτομική Υ.Τ. δεν επιτρέπει τη διάγνωση διατρηθείσας οξείας σκωληκοειδίτιδας , εκτός αν είναι παρόντα απόστημα ή εξωαυλικός αέρας .

    AΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΘΡΟΥ
    Η εκτίμηση της συμβολής της πoλυτομικής ΥΤ για τη διάγνωση διατρηθείσας έναντι μη διατρηθείσας οξείας σκωληκοειδίτιδας .

  • Υποψία σκωληκοειδίτιδας σε παιδιά: Υπολογιστική Τομογραφία με χορήγηση σκιαγραφικού διορθικά και ενδοφλέβια, έναντι Υπολογιστικής Τομογραφίας με ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού.
    Suspected Appendicitis in Children: Rectal and Intravenous Contrast-enhanced versus Intravenous Contrast-enhanced CT

    A. Kharbanda , G. Taylor et al.
    Radiology;243(2):520-526,2007.

    Σκοπός της μελέτης είναι η αναδρομική σύγκριση της διαγνωστικής ικανότητας της Υπολογιστικής Τομογραφίας (ΥΤ) μετά τη χορήγηση ενδοφλέβιας ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας σε σύγκριση με αυτήν της ΥΤ με χορήγηση σκιαγραφικού διορθικά και ενδοφλέβια γιά την εκτίμηση παιδιών με υποψία σκωληκοειδίτιδας , χρησιμοποιώντας παθολογοανατομικά , χειρουργικά ευρήματα και τηλεφωνική παρακολούθηση ως το επίπεδο αναφοράς .
    Στη μελέτη συμπεριλήφθησαν ασθενείς ηλικίας 5-21 ετών , που προσήλθαν στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με υποψία σκωληκοειδίτιδας . Από αυτούς οι 213 υποβλήθηκαν σε εξέταση ΥΤ με χορήγηση σκιαγραφικού διορθικά και ενδοφλέβια και 193 υποβλήθησαν σε εξέταση ΥΤ με ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας .
    Δε διαπιστώθηκαν διαφορές στην κατανομή του φύλου (55% των αρρένων έναντι 52% των θηλέων ασθενών) , στη συχνότητα σκωληκοειδίτιδας (36% έναντι 32%) , ή στη συχνότητα διφορούμενων ευρημάτων (4%) στην ΥΤ , μεταξύ των δύο ομάδων . Η ΥΤ με ενδοφλέβια και διορθική χορήγηση σκιαγραφικού είχε ευαισθησία 92% , ειδικότητα 87% , μια αρνητική προγνωστική αξία 94% και ακρίβεια 89% . Η ΥΤ με ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού είχε ευαισθησία 93 % , ειδικότητα 92% , αρνητική προγνωστική αξία 95% και ακρίβεια 92% (P > 0,2 για όλες τις συγκρίσεις) .
    Συμπερασματικά δεν υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ της απόδοσης της ΥΤ με ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού και αυτής της ΥΤ με διορθική και ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικού , σε παιδιά με υποψία σκωληκοειδίτιδας .

    ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΘΡΟΥ
    Η επιλογή της καλύτερης τεχνικής στην ΥΤ εξέταση , για την εκτίμηση παιδιών με υποψία σκωληκοειδίτιδας .

  • Μπορούν οι υψηλής πυκνότητας νεφρικές κύστεις να διαφοροδιαγνωστούν από καρκίνωμα των νεφρικών κυττάρων σε εξέταση Υπολογιστικής Tομογραφίας , χωρίς ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας ;
    Can High-Attenuation Renal Cysts Be Differentiated from Renal Cell Carcinoma at Unenhanced CT

    A. Jonisch , A . Rubinowitz et al .
    Radiology;243(2):445-450;2007

    Σκοπός της μελέτης ήταν να καθορισθεί αναδρομικά αν το καρκίνωμα των νεφρικών κυττάρων (RCC) μπορεί να διαφοροδιαγνωσθεί από νεφρικές κύστεις υψηλής πυκνότητας σε εξέταση υπολογιστικής τομογραφίας (ΥΤ) χωρίς ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας , βασιζόμενη σε μετρήσεις με μονάδες Hounsfield (HU) και στην ετερογένεια .
    Εκτιμήθηκαν αναδρομικά 54 ασθενείς , 36 άνδρες και 18 γυναίκες με μέσο όρο ηλικίας τα 53 έτη (διακύμανση 23-90 έτη) με παθολογοανατομικά αποδεδειγμένο RCC και 51 ασθενείς , 30 άνδρες και 21 γυναίκες με μέσο όρο ηλικίας τα 63 έτη (διακύμανση 28-86 έτη) με υψηλής πυκνότητας νεφρικές κύστεις χωρίς ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας .
    Δύο ανεξάρτητοι αναγνώστες ανασκόπησαν τυχαιοποιημένες εικόνες ΥΤ χωρίς ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας και έλαβαν ενδείξεις μονάδων HU από κάθε μάζα. Ένας αντικειμενικός καθορισμός της ετερογένειας της αλλοίωσης εκτελέστηκε χρησιμοποιώντας κλίμακα τεσσάρων βαθμών (1: ομοιογενής , 2: ήπια ετερογενής , 3:μέτρια ετερογενής και 4 : έντονα ετερογενής) .
    Ο μέσος όρος της πυκνότητας των κύστεων για τον πρώτο αναγνώστη ήταν 53,4 ΗU (διακύμανση 23-113 HU) και για το δεύτερο αναγνώστη ήταν 53,8 HU (διακύμανση 21-108 ΗU) . Ο μέσος όρος πυκνότητας των νεοπλασμάτων για τον πρώτο ανάγνωση ήταν 34,7 HU (διακύμανση 21-60 HU) και για το δεύτερο αναγνώστη ήταν 38,4 HU (διακύμανση 22-60 HU) . Για την ετερογένεια της κύστης αποτέλεσμα βαθμού 1 δόθηκεσε 55 από τις 56 κύστεις (98%) για τον πρώτο αναγνώστη και σε 53 από τις 56 κύστεις (95%) για το δεύτερο αναγνώστη .Για την ετερογένεια του νεοπλάσματος αποτέλεσμα βαθμού 1 δόθηκε σε 35 από τα 54 νεοπλάσματα (65%) για τον πρώτο αναγνώστη και σε 36 από τα 54 νεοπλάσματα (67%) για το δεύτερο αναγνώστη .
    Δοθείσης της κατανομής των τιμών της πυκνότητας για την κύστη και για τον όγκο και της ετερογένειας της βλάβης , μιά ομοιογενής μάζα που μετράται 70 HU ή περισσότερο στην ΥΤ χωρίς ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας έχει μια πιθανότητα υψηλότερη από 99,9% να αναπαριστά μια υψηλής πυκνότητας νεφρική κύστη .
    Τα ευρήματα από αυτή τη μελέτη μπορούν να βοηθήσουν στη διαφοροδιάγνωση της υψηλής πυκνότητας νεφρικών κύστεων από καρκινώματα των νεφρικών κυττάρων σε ΥΤ χωρίς ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας και μπορεί να υποδείξουν την επομένη κατάληλη απεικονιστική μέθοδο για οριστικό χαρακτηρισμό .

    ΑΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΘΡΟΥ
    Τα απεικονιστικά κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ υψηλής πυκνότητας νεφρικής κύστης από καρκίνωμα νεφρικών κυττάρων , σε ΥΤ εξέταση χωρίς τη χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας .


  • Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα σε ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος . Απεικονιστικά ευρήματα ελικοειδούς υπολογιστικής τομογραφίας και μαγνητικής τομογραφίας με κλινική και παθολογοανατομική συσχέτιση .
    Hepatocellular Carcinoma in Patients with Nonalcoholic Fatty Liver Disease : Helical CT and MR Imaging Findings with Clinical-Pathologic Comparison

    P. Iannaccone , F. Piacentini et al .
    Radiology;243(2):422-430,2007.

    Σκοπός της μελέτης είναι η αναδρομική εκτίμηση των κλινικών , παθολογοανατομικών και απεικονιστικών ευρημάτων της ελικοειδούς υπολογιστικής τομογραφίας (ΥΤ) και της μαγνητικής τομογραφίας (ΜΤ) του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος (ΗΚΚ) σε ασθενείς με μή αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος (ΜΑΛΝΗ) .
    Στη μελέτη συμπεριλήφθησαν 22 άνδρες με μέση ηλικία τα 64,5 έτη με ΗΚΚ και ΜΑΛΝΗ .
    Οι εικόνες της ελικοειδούς ΥΤ και της ΜΤ ανασκοπήθηκαν γιά μορφολογικά χαρακτηριστικά όπως το μέγεθος του όγκου , τα όρια , η νέκρωση και ο βαθμός ενίσχυσης μετά την ενδοφλέβια έγχυση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας .
    Η παχυσαρκία , ο διαβήτης και η υπέρταση είναι συχνά ευρήματα και παρατηρήθηκαν σε 12 (55%) , 14 (64%) και 13 (59%) από τους 22 ασθενείς αντίστοιχα . Τα επίπεδα της α-φετοπρωτείνης στον ορό ήταν αυξημένα σε 8 ασθενείς (36%) . Όλοι οι ασθενείς είχαν παθολογοανατομική απόδειξη ΜΑΛΝΗ . Το ΗΚΚ ήταν καλά διαφοροποιημένο σε 7 , μέτρια διαφοροποιημένο σε 11 και φτωχά διαφοροποιημένο σε 4 ασθενείς . Μεγάλοι όγκοι (μέση διάμετρος 8,4 εκ.) , απεικονίστηκαν στην ΥΤ και/ή ΜΤ σε όλους τους ασθενείς . Στην απεικόνιση τα όρια του όγκου ήταν σαφώς αφοριζόμενα σε 17 ασθενείς , με μία λεία επιφάνεια σε 17 και δεν αναγνωρίστηκε παρουσία κάψας του όγκου σε 15 . Νέκρωση απεικονίσθηκε σε 16 ασθενείς . Δεν απεικονίστηκαν αποτιτανώσεις , κεντρική ουλή , λίπος ή κοιλιακή λεμφαδενοπάθεια . Το ΗΚΚ ήταν υπόπυκνο στην ΥΤ χωρίς ενδοφλέβια χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικής ουσίας σε 14 ασθενείς , ετερογενώς υπέρπυκνο στην αρτηριακή φάση σε 20 και υπόπυκνο στην πυλαία φάση σε 14 .
    ΜΤ εκτελέστηκε σε 16 ασθενείς . Το ΗΚΚ είχε υψηλής έντασης σήμα συγκρινόμενο με το ηπατικό παρέγχυμα στις Τ2W ακολουθίες και στούς 16 ασθενείς , χαμηλής έντασης σήμα στις T1W ακολουθίες σε 14 , ετερογενώς υψηλής έντασης σήμα στην αρτηριακή φάση στις T1W ακολουθίες σε 16 και χαμηλής έντασης σήμα στην πυλαία φάση στις T1W ακολουθίες σε 14.
    Το ΗΚΚ σε ασθενείς με ΜΑΛΝΗ είναι πιο πιθανό να εκδηλώνεται ως μια μεγάλη μονήρης μάζα που χαρακτηρίζεται από λεία και πιθανά εγκυστωμένα όρια , νέκρωση και υπεραγγείωση .

    ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΘΡΟΥ
    Τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος σε ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος .

  • Τυφλό τραύμα σπλήνα . Καθυστερημένης φάσης υπολογιστική τομογραφία για τη διαφοροδιάγνωση ενεργού αιμορραγίας από περιέχουσα αγγειακή βλάβη .
    Blunt Splenic Trauma : Delayed-Phase CT for Differentiation of Active Hemorrhage from Contained Vascular Injury in Patients

    S.W.Anderson , J.C.Varghese at al.
    Radiology; 243(1): 88-95, 2007.

    Σκοπός της μελέτης είναι η αναδρομική εκτίμηση της καθυστερημένης φάσης της υπολογιστικής τομογραφίας (ΥΤ) στη διαφοροδιάγνωση ενεργού σπληνικής αιμορραγίας που απαιτεί επείγουσα θεραπεία , από περιέχουσα αγγειακή βλάβη (ψευδοανευρύσματα και αρτηριοφλεβώδη συρίγγια) , που μπορούν να θεραπευτούν εκλεκτικά ή να αντιμετωπιστούν συντηρητικά.
    Στη μελέτη συμπεριλήφθησαν 47 ασθενείς με τυφλή σπληνική κάκωση που διαγνώστηκε ΥΤ μετά από τυφλό κοιλιακό τραύμα . Σε όλες τις περιπτώσεις διενεργήθηκε δύο φάσεων ΥΤ κοιλίας και πυέλου ενώ λήψεις πάρθηκαν 60-70 δευτερόλεπτα και 5 λεπτά , μετά την έγχυση της σκιαγραφικής ουσίας . Οι εικόνες ανασκοπήθηκαν σε ομοφωνία από δύο ακτινολόγους .
    Ασθενείς με ενδοσπληνικές υπέρπυκνες εστίες στις τομές της πυλαίας φλεβικής φάσης ταξινομήθηκαν σαν να είχαν ενεργή σπληνική αιμορραγία (ομάδα I) ή μιά περιέχουσα αγγειακή βλάβη (ομάδα II) , στη βάση των απεικονιστικών ευρημάτων της καθυστερημένης φάσης . Ευρήματα ενδεικτικά ενεργής αιμορραγίας περιελάμβαναν περιοχές που παρέμεναν υπέρπυκνες ή που αυξάνονταν σε μέγεθος στις λήψεις της καθυστερημένης φάσης . Η κλινική έκβαση αυτών των ασθενών καθορίζονταν από την ανασκόπηση των ιατρικών φακέλων τους .
    Η πυλαία φλεβική φάση της ΥΤ , αποκάλυψε μια υψηλής πυκνότητας παρεγχυματική συλλογή σκιαγραφικού υλικού σε 19 ασθενείς . Από αυτούς 9 ασθενείς ταξινομήθηκαν στην ομάδα I , και 10 ασθενείς ταξινομήθηκαν στην ομάδα II . Όλοι οι ασθενείς της ομάδας I υποβλήθησαν σε επείγουσα σπληνεκτομή και όλοι οι ασθενείς της ομάδας II αντιμετωπίστηκαν χωρίς χειρουργική επέμβαση . Σημαντικές διαφορές στη διαχείριση παρατηρήθηκαν στη βάση του αν υπέρπυκνες εστίες αναγνωρίζονταν στις τομές πυλαίας φλεβικής φάσης κι αν ναι , χαρακτηρίζονταν περαιτέρω ως ενεργής αιμορραγία ή ως μία περιέχουσα αγγειακή βλάβη στην καθυστερημένη φάση της ΥΤ (P < 0.001) .
    Η μελέτη έδειξε πως σε τυφλή σπληνική κάκωση , η καθυστερημένη φάση της ΥΤ μας βοηθά να διαφοροδιαγνώσουμε ασθενείς με ενεργό σπληνική αιμορραγία από αυτούς με περιέχουσες αγγειακές βλάβες .

    ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΘΡΟΥ
    Η συμβολή της καθυστερημένης φάσης ΥΤ σε σπληνική κάκωση , για τη διαφοροδιάγνωση ενεργής αιμορραγίας από περιέχουσα αγγειακή βλάβη .

  • Σύμπλεγμα κυστικών νεφρικών μαζών . Χαρακτηρισμός με υπερηχοτομογράφημα μετά ενδοφλέβια χορήγηση σκιαγραφικής ουσίας .
    Complex Cystic Renal Masses : Characterization with Contrast-enhanced U/S

    G. Ascenti , S. Mazziotti et al.
    Radiology;243(1):158-165,2007.

    Σκοπός της μελέτης είναι η προοπτική σύγκριση του υπερηχοτομογραφήματος (U/S) μετά από ενδοφλέβια έγχυση σκιαγραφικού , με την υπολογιστική τομογραφία (ΥΤ) για την ταξινόμηση συμπλέγματος κυστικών νεφρικών μαζών με το σύστημα Bosniak .
    Εξετάστηκαν 40 ασθενείς , 17 γυναίκες και 23 άντρες (διακύμανση ηλικίας 31-77 έτη) με 44 συμπλέγματα κυστικών νεφρικών μαζών που ανιχνεύτηκαν με συμβατικό U/S . Στη συνέχεια οι ίδιοι ασθενείς εξετάσθηκαν προoπτικά , χρησιμοποιώντας δεύτερο αρμονικό υπερηχοτομογράφημα με μιας δεύτερης γενιάς σκιαγραφικό παράγοντα καθώς και πολυφασική ελικοειδή YT . Από αυτούς , 36 ασθενείς είχαν μία βλάβη και 4 ασθενείς είχαν δύο βλάβες . Για να καθοριστεί η τελική έκβαση διενεργήθηκε χειρουργική εξαίρεση σε 9 ασθενείς και απεικονιστική επανεξέταση (follow up) , σε 31 ασθενείς .
    Σε λήψεις μετά χορήγηση σκιαγραφικής ουσίας , οι μάζες ταξινομήθηκαν ως κατηγορία II κατά Bosniak (n= 18) , IIF { π.χ. βλάβες που ταξινομήθηκαν ως κατηγορία II και χρειαζόταν επανεξέταση follow up ) } (n=16) , κατηγορία III (n=7) ή κατηγορία IV (n=3) βλάβες . Σε ΥΤ τομές οι μάζες ταξινομήθηκαν ως κατηγορία II κατά Bosniak (n=24) , IIF (n=10) , III (n=7) ή IV (n=3) βλάβες . Η συμφωνία μεταξύ των ακτινοδιαγνωστών ήταν υψηλή (κ=0,86 , P< 0,001) για την ταξινόμηση με U/S . Πλήρης συμφωνία μεταξύ των ακτινοδιαγνωστών βρέθηκε στην ταξινόμηση με ΥΤ .
    Πλήρης συμφωνία μεταξύ U/S με χορήγηση σκιαγραφικού και ΥΤ παρατηρήθηκε στη διαφοροποίηση χειρουργήσιμων από μη χειρουργήσιμων συμπλεγμάτων κύστεων καθώς και στην στην εκτίμηση της αγγείωσης με U/S μετά χορήγηση σκιαγραφικού . Η συμφωνία των ακτινοδιαγνώστων ήταν υψηλή στην εκτίμηση της σκιαγράφησης στις τομές της ΥΤ (κ=0,88 , P=<0,001) καθώς και στην εκτίμηση της αγγείωσης μεταξύ U/S μετά χορήγηση σκιαγραφικού και ΥΤ (κ=0,77 , P<0,001) .
    Τα δεδομένα της μελέτης υποδεικνύουν ότι η δεύτερης γενιάς αρμονική U/S μετά χορήγηση σκιαγραφικού , είναι κατάλληλη για ταξινόμηση των νεφρικών κύστεων με το σύστημα Bosniak .

    ΑITIOΛΟΓΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΘΡΟΥ
    Η χρησιμότητα της αρμονικής U/S μετά τη χορήγηση σκιαγραφικού , για την ταξινόμηση νεφρικών κύστεων με το σύστημα Bosniak .

Ε. Παπαμητσάκη - Γ. Λιοδάκης
Γ.Ν. Ηρακλείου "Βενιζέλειο - Πανάνειο"

Read more...

Βελτιστοποίηση του πλάνου ακτινοθεραπείας με τη βοήθεια των μοντέλων της κλινικής ραδιοβιολογίας

Βελτιστοποίηση του πλάνου ακτινοθεραπείας με τη βοήθεια των μοντέλων της κλινικής ραδιοβιολογίας.

Π. Μαυροειδής (1,2), A. Oικονόμη (3), S. Hyodynmaa (4), Γ.Α. Πλατανιώτης (5), Β.Κ. Lind (1)

(1) Τμήμα Ιατρικής Ακτινοφυσικής, Karolinska Institutet και Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, Σουηδία
(2) Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας
(3) Εργαστήριο Ακτινολογίας-Ιατρικής Απεικόνισης, Γενικό Νοσοκομείο Πατρών "Άγιος Ανδρέας"
(4) Τμήμα Ογκολογίας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Tampere, Φιλανδία
(5) Τμήμα Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Aberdeen Royal Infirmary, UK

Περίληψη
Οι αντιδράσεις των νεοπλασματικών όγκων και των φυσιολογικών ιστών στην ακτινοθεραπεία περιγράφονται πλέον με τη χρήση ακτινοβιολογικών μοντέλων. Αυτά τα μοντέλα, λαμβάνουν υπόψη τους παράγοντες όπως την εξάρτηση των αντιδράσεων των νεοπλασματικών όγκων και των φυσιολογικών ιστών από τη δόση ακτινοβολίας, την κατανομή της και την ακτινευαισθησία των κυττάρων. Η διαδικασία που προτείνουμε αξιολογεί την κατανομή της δόσης τόσο σε δύο διαστάσεις (κεντρική τομή) όσο και σε τρείς διαστάσεις και βοηθά το χρήστη οποιουδήποτε συστήματος σχεδιασμού θεραπείας να επιλέγει τις κατευθύνσεις, το είδος ακτινοβολίας και την ενέργεια των δεσμών που είναι περισσότερο κατάλληλες για τη θεραπεία. Το τελευταίο στάδιο που αφορά στην επιλογή του επιπέδου δόσης όγκου γίνεται μέσω διαδοχικών κανονικοποιήσεων της κατανομής της δόσης, μέχρις ότου ο θεραπευτικός δείκτης P+ φτάσει στη μέγιστη δυνατή τιμή του. Η διαδικασία της αποτίμησης πλάνου θεραπείας, η οποία χρησιμοποιεί τον δείκτη P+ , περιγράφεται μέσω της εφαρμογής της σε δύο κλινικές περιπτώσεις, καρκίνου κεφαλής και τραχήλου και καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Τα αποτελέσματα που λαμβάνουμε χρησιμοποιώντας το P+ συγκρίνονται με την κλινική εκτίμηση από έμπειρους κλινικούς. Παρατηρείται ότι όταν αρχικά το επίπεδο της δόσης ένος πλάνου θεραπείας αυξάνεται, τότε το θεραπευτικό αποτέλεσμα επίσης αυξάνεται με μεγάλους ρυθμούς. Όταν η δόση πλησιάζει το όριο αντοχής των φυσιολογικών ιστών, τότε ο P+ αρχίζει να μειώνεται. Το βέλτιστο επίπεδο δόσης βρίσκεται ακριβώς πρίν από αυτό το σημείο και εξαρτάται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς και το μέγεθος του ακτινοβολούμενου όγκου-στόχου. Η σύμμορφη κατανομή δόσης στον όγκο-στόχο εμφανίζει τη μεγαλύτερη τιμή της παραμέτρου P+ .

Read more...

Ηλεκτρονική μάθηση (e-learning). Μία συνοπτική θεώρηση για επαγγελματίες υγείας

Ηλεκτρονική μάθηση (e-learning). Μία συνοπτική θεώρηση για επαγγελματίες υγείας

Α.Ν. Χαλαζωνίτης (1), Δ. Κουμαριανός (2)

(1) Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ.Ν.Α. "Ιπποκράτειο"
(2) Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ.Ν.Α. "Ελπίς"

Περίληψη
Η έννοια της ηλεκτρονικής μάθησης (e-learning) είναι αρκετά γενική και περικλείει οποιαδήποτε μορφή εκπαίδευσης από απόσταση, που ως πλατφόρμα χρησιμοποιεί τους πόρους του διαδικτύου (internet), ή γενικότερα τις δυνατότητες των ηλεκτρονικών υπολογιστών.
Τα τελευταία χρόνια η δημοτικότητα της εκπαίδευσης από απόσταση έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην ελάττωση των δαπανών αγοράς υλικού και λογισμικού, στην διαρκώς αυξανόμενη χρήση των υπολογιστών, στην διάδοση χρήσης του διαδικτύου, και στις προόδους της τεχνολογίας. Επίσης οφείλεται στις κάθε είδους πιέσεις να εξοικονομηθεί διδακτικός χρόνος και τέλος στην πεποίθηση μεταξύ των εκπαιδευτών ότι η εκπαίδευση με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι τόσο καλή, εάν όχι και καλύτερη, όσο τα παραδοσιακότερα διδακτικά σχήματα. Η εκπαίδευση αυτού του τύπου υποστηρίζει την διαδικασία μάθησης με την ενσωμάτωση εικόνων, διαγραμμάτων, σχημάτων, βίντεο, ήχου, της αλληλεπίδρασης μεταξύ διαδασκόντων και διδασκόμενων, του ελέγχου, και της προσομοιωμένης εμπειρίας. Είναι γεγονός ότι η εκπαίδευση με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή τελικά αποτελεί ένα επιτυχές εκπαιδευτικό εργαλείο, περιλαμβάνοντας το σπουδαστή ως ενεργό συμμετέχοντα στη διαδικασία της μάθησης.
Οι αναπτυγμένες και ολοκληρωμένες μαθησιακές ενότητες (learning modules) διαφορετικών σε περιεχόμενο εκπαιδευτικών μοντέλων, θα μπορούσαν να έχουν μια πολύ ευρύτερη χρήση στη συνεχιζόμενη δια βίου εκπαίδευση νέων ιατρών, καθώς και να χρησιμοποιηθούν για μικρά εκπαιδευτικά προγράμματα επανάληψης γνώσεων των μεγαλύτερων σε ηλικία ιατρών. Παράλληλα οι μαθησιακές ενότητες θα μπορούσαν να ενταχθούν σε προπτυχιακά ή μεταπτυχιακά προγράμματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Read more...

Αδενοκαρκίνωμα μέσης γραμμής, αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας: Ενδιαφέρουσα περίπτωση

Αδενοκαρκίνωμα μέσης γραμμής αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας: Ενδιαφέρουσα Περίπτωση.

Ι. Καλογερόπουλος, Μ. Σκυλακάκη, Α. Παρλαμέντη, Π. Πιπερόπουλος

Ακτινοδιαγνωστικό εργαστήριο Γ.Π.Ν. Αθηνών "Ο Ευαγγελισμός"

Περίληψη
Παρουσιάζεται μια περίπτωση αδενοκαρκινώματος μέσης γραμμής, αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας, με πρώτη εκδήλωση μεταστατική διήθηση του μεσοθωρακίου.
Πρόκειται για ασθενή 75 ετών που προσήλθε στο νοσοκομείο μας παραπονούμενος κυρίως για δυσφαγία και στον οποίο παρά τον ενδελεχή κλινικοεργαστηριακό έλεγχο , δεν κατέστη δυνατή η ανάδειξη της πρωτοπαθούς εστίας.

Read more...

Υπερηχογραφική ανάδειξη καταρροϊκής οξείας σκωληκοειδίτιδας σε κύηση 1ου τριμήνου

Υπερηχογραφική ανάδειξη καταρροϊκής οξείας σκωληκοειδίτιδας σε κύηση 1ου τριμήνου

Π. Τσιρκινίδης (1), Α. Τσικκίνη (1), Θ. Χορευτάκη (2), Γ. Ζωγράφος (3), Μ. Τσουρούλας (1), Χ. Δρόσος (1)

ΓΝΑ "Γ. Γεννηματάς"
(1) Τμήμα Υπερηχογραφίας, Κέντρο Διαγνωστικών Απεικονίσεων
(2) Παθολογοανατομικό Εργαστήριο, 3Γ' Χειρουργική Κλινική


Περίληψη
Η έγκυος ασθενής με οξύ κοιλιακό άλγος παριστά μια κρίσιμη διαγνωστική και θεραπευτική πρόκληση ως προς τη διάκριση των παθήσεων που χρήζουν χειρουργικής θεραπείας έναντι εκείνων που αντιμετωπίζονται συντηρητικά. Εξαιτίας των ανατομικών και φυσιολογικών μεταβολών στη διάρκεια της κύησης, η κλινικοεργαστηριακή αξιολόγηση συχνά δυσχεραίνεται.
Η οξεία σκωληκοειδίτις (ΟΣ) συνιστά το συχνότερο μη-μαιευτικό αίτιο οξείας κοιλίας στην κύηση με αναφερόμενη επίπτωση κατά προσέγγιση σε 1:1500 κυοφορίες. Η υπερηχογραφία υψηλής ευκρίνειας του δεξιού λαγονίου βόθρου (ΔΛΒ) αποτελεί ασφαλή, ταχεία, καθιερωμένη και αξιόπιστη μέθοδο στην προσέγγιση του συγκεκριμένου κλινικού πλαισίου. Παρουσιάζουμε περιστατικό υπερηχογραφικής ανάδειξης καταρροϊκής οξείας σκωληκοειδίτιδας σε έγκυο 1ου τριμήνου με οξύ κοιλιακό άλγος και δείκτες οξείας φλεγμονής (Λευκά: 19.500/μL, CRP: 66,5 mg/dl). Η διάγνωση επιβεβαιώθηκε χειρουργικά και παθολογοανατομικά. Παραθέτουμε σύντομη ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας περιλαμβανομένου και του δυνητικά επικουρικού διαγνωστικού ρόλου της κοιλιοπυελικής Μαγνητικής Τομογραφίας (ΜΤ) επί μη-διαγνωστικών υπερηχογραφημάτων.

Read more...

Η συμβολή του διαδερμικού εμβολισμού με τη χρήση μεταλλικών σπειραμάτων στη θεραπεία της κιρσοκήλης

Η συμβολή του διαδερμικού εμβολισμού με τη χρήση μεταλλικών σπειραμάτων στη θεραπεία της κιρσοκήλης

Δ.Κ. Φιλιππιάδης, Γ. Σταϊνχάουερ, Β. Καρτσούνη, Β. Μερτικόπουλος

Ακτινολογικό τμήμα Ογκολογικού νοσοκομείου "Ο Άγιος Σάββας"

Περίληψη
Σκοπός της εργασίας μας είναι η ανάδειξη της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας του διαδερμικού εμβολισμού με την χρήση μεταλλικών σπειραμάτων, στην θεραπεία κιρσοκήλης. Από τον Ιανουάριο του 2003 έως τον Απρίλιο του 2006, πραγματοποιήθησαν στο τμήμα μας διαδερμικοί εμβολισμοί σε σύνολο 8 ασθενών (μέσος όρος ηλικίας 32 έτη). Κλινική ένδειξη ήταν στειρότητα η οποία οφείλονταν σε κιρσοκήλη (η τελική διάγνωση της οποίας ετέθη με υπερηχογραφικό έλεγχο). Όλοι οι ασθενείς υπεβλήθησαν σε διαδερμικό εμβολισμό με χρήση ελασμάτων. Στις περιπτώσεις μας χρησιμοποιήθηκαν 6-12 μεγάλου μεγέθους ελάσματα, διαμέτρου μεγαλύτερης από αυτή των φλεβών σε φάση ηρεμίας. Η απελευθέρωση του ελάσματος στον φλεβικό αυλό πραγματοποιήθηκε ενώ ο ασθενής εκτελούσε δοκιμασία Valsalva, οπότε η φλέβα αποκτά το μεγαλύτερο δυνατό εύρος, αποτρέποντας έτσι το ενδεχόμενο μετακίνησης του σπειράματος. Πλήρης εμβολισμός επιτεύχθηκε και στους 8 ασθενείς (τεχνική επιτυχία 100%) χωρίς την παρουσία καμίας επιπλοκής. 3 από τους ασθενείς μας (ποσοστό 37,5%) τεκνοποίησαν σε περίοδο 2 ετών, ενώ στους υπόλοιπους 5 αν και δεν παρουσιάστηκε υποτροπή της κιρσοκήλης έως σήμερα δεν έχει αναφερθεί τεκνοποίηση. Ο εμβολισμός της κιρσοκήλης είναι μια ασφαλής, αποτελεσματική και ελάχιστα επεμβατική μέθοδος για την θεραπεία της κιρσοκήλης. Οι επιπλοκές της μεθόδου είναι σπάνιες. Υποτροπή συμβαίνει, κυρίως λόγω ανάπτυξης παράπλευρου δικτύου, στο 4-12% των περιπτώσεων, ποσοστό σαφώς μικρότερο του χειρουργικού 5-20%.

Read more...

Μελέτη επέκτασης των κακοήθων νεοπλασμάτων της ρινός και των παραρρινίων κόλπων προς τους οφθαλμικούς κόγχους

Μελέτη επέκτασης των κακοήθων νεοπλασμάτων της ρινός και των παραρρινίων κόλπων προς τους οφθαλμικούς κόγχους

Μ. Στασινοπούλου (1), Αικ. Ταβερναράκη (1), Ε. Τσώκου (1), Ε. Ανδριώτης (1), Κ. Δεληβελιώτης (1), Α. Ραπίδης (2), Α. Ταβερναράκη (1)

Α.Ο.Ν.Α "Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ"
(1) Τμήμα Αξονικού Τομογράφου
(2) Γναθοχειρουργική Κλινική

Περίληψη
Σκοπός Τα κακοήθη νεοπλάσματα του οφθαλμικού κόγχου είναι σχετικά σπάνια. Η εξόρυξη του οφθαλμού και του περιεχομένου του οφθαλμικού κόγχου, ιδιαίτερα όταν υπάρχει όραση στο σύστοιχο οφθαλμό, αποτελεί ακρωτηριαστική επέμβαση, η απόφαση της οποίας είναι εξαιρετικά δυσχερής. Υλικό και μέθοδος Κατά τα έτη 1995-2004, μελετήσαμε αναδρομικά 130 ασθενείς με κακοήθεις όγκους του άνω και μέσου τριτημορίου του προσώπου, οι οποίοι διαγνώσθηκαν και αντιμετωπίστηκαν χειρουργικά στο νοσοκομείο μας. Από αυτούς σε 18 (ποσοστό 14%) η χειρουργική αφαίρεση του όγκου περιελάμβανε την εξόρυξη του περιεχομένου του σύστοιχου οφθαλμού. Η επινέμηση του οφθαλμικού κόγχου προήρχετο από το ιγμόρειο άντρο σε 12 ασθενείς, τις ηθμοειδείς κυψέλες σε 5 και τη βάση του κρανίου σε 1 ασθενή. Σε όλους τους ασθενείς η διάγνωση της επέκτασης ετέθη μετά από ακτινολογικό έλεγχο με αξονική και μαγνητική τομογραφία. Τα απεικονιστικά ευρήματα ήταν τα εξής: 1. εξεργασία εκ μαλακού ιστού 2. H οστεόλυση του εδάφους του κόγχου 3. H διήθηση των οφθαλμοκινητικών μυών 4. H διάβρωση του έσω τοιχώματος του κόγχου και 5. H κατάληψη του σφηνοειδούς κόλπου. Αποτελέσματα Σε όλους τους ασθενείς η χειρουργική επέμβαση διενεργήθη με en block αφαίρεση του περιεχομένου του οφθαλμικού κόγχου χωρίς την διεγχειρητική προσπάθεια αποφυγής της εξόρυξης. Ιστολογική επιβεβαίωση της επέκτασης της νόσου εντός του οφθαλμικού κόγχου υπήρξε σε όλους τους ασθενείς. Η αποκατάσταση των ελλειμμάτων έγινε με τη χρήση τοπικών κρημνών. Συμπέρασμα Η οστεόλυση του εδάφους και του έσω τοιχώματος του οφθαλμικού κόγχου κατά την διαδρομή ενός κακοήθους νεοπλάσματος των παραρρινίων αποτελούν πρώιμο παθογνωμονικό σημείο επέκτασης της νόσου εντός του οφθαλμικού κόγχου.

Read more...
Subscribe to this RSS feed

This website uses cookies to manage authentication, navigation, and other functions. Accessing our website, you agree that we can use these types of cookies.

OK